رساله مودت

حاصل خواهد شد.

مراد از اجر و مزد در این آیات

 و ثانیاً این استثناء منافات با عموم آیات دالّه بر عدم مزد و اجر ندارد؛ و به عبارت دیگر به مستثنى منه خود استثنائى در واقع نمى‌زند و به لسان اهل ادب استثناء منقطع است؛ زیرا آیاتى كه دلالت دارد بر آنكه پیغمبران و پیغمبر اسلام اجر و مزد طلب نمى‌كنند، منظور اجر و مزدى است كه راجع به خود آنان باشد و عائد بر خود آنان گردد، و امّا اجر و مزدى كه عائد مردم شود كه همان اتّصاف به صفات ربوبى و خروج از عالم بهیمیت و وصول به ذروه انسانیت است، منظور و مقصود هر پیغمبرى است و هدف پیغمبر اسلام نیز چنین بوده است.

 هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ‌* وَ آخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.¹

 «اوست خدائى كه در میان امّیین برانگیخت از خود آنان رسولى را كه آیات خدا را بر آنان تلاوت كند، و دائماً آنها را در سیر نفسانى نموّ و رشد بدهد، و از كتاب و أسرار عالم آفرینش و حقائق موجودات بدانها تعلیم كند و همانا قبل از آن در گمراهى آشكارى به سر مى‌بردند. و نه تنها بر آنان بلكه بر كسانى هم كه در آن زمان نیامده و بعداً مى‌آیند نیز مقام رسالت دارد و آنها را بدین صراط رهبرى میكند و خداوند عزیز و حكیم است.»

انگیزۀ رسالت، رسیدن به خدا بواسطۀ مودّت ذوی‌القربی است

 بنابراین، این دو آیه كه در آنها استثناء واقع شده است یك حقیقت مسلّم را بیان مى‌كنند و آن علّت غائى و انگیزه رسالت و داعى بر بعثت است. و طبق آیه مذكوره در سوره جمعه و بعضى از آیات دیگر، علّت رسالت را بیان میكند نه چیز دیگرى را. و نتیجه چنین مى‌شود كه: تلاوت آیات خدا بر مردم و تعلیم‌