رساله مودت

خود به خود روحیه ظالمانه در او پیدا مى‌شود. و اگر كسى محبّت به شخص عادل و منظّم و مستقیمى داشته باشد كه طهارت و تقوى در روح او مُهر خورده و به باطن او سرایت كرده است، خود به خود داراى صفت عدالت و استقامت و طهارت خواهد شد.

حرکت در راه خدا بدون تحصیل محبّت خدا محال است

 بنابراین بر أفرادى كه طالب راه خدا هستند لازم و حتم است كه خود را به صفات خدا درآورند و این معنى بدون تحصیل محبّت خداوند محال است؛ یعنى اگر كسى در تمام عمر به كارهاى خیر مشغول باشد و از بدى‌ها اجتناب كند، ولى محبّت خدا را در دل نپروریده باشد، جان او از صفا و وفا كاملًا تهى بوده و مانند قبرى است كه روى آنرا با نقش و نگار زینت نموده باشند.

 جان و حقیقت انسان همان قوّه جاذبه و كشش روحى اوست و گرنه با دیوار ساكن و قبر خراب چه تفاوتى دارد. عمل صالح كه از جان زنده و روح صفا و محبّت بر نخیزد چون گوشوار و دست بَرَنجَنى‌¹ است كه در دست مرده و در گوش او آویزند. ولى اگر با محبّت توأم شد، مانند زینتى كه به انسان زنده آرایش دهند، موجب كمال و مزیت او خواهد بود.

 محبّ خدا بواسطه أعمال نیك، دائماً محبّت خدا را در دل خود شدید میكند و با مخالفت هواى نفس و موافقت رضاى محبوب عشق خدا را در دل زیاده میگرداند، تا به حدّى كه مورد رضاى او واقع شده، از هواى خود بیرون آمده، به هواى دوست زنده است. در اینحال خدا در وجود او حكومت میكند، تمام أعمال و رفتارش خود به خود به اراده خدا خواهد شد؛ كأ نّه از خود خالى گردیده و از خدا سرشار است. از حركت به خود دست كشیده و به حركت خدا متحرّك است.