کتاب «رساله مودت» تألیف ذیقیمت حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی ـ قدّس سرّه ـ میباشد. این کتاب خلاصه مباحثی است که مرحوم علامه در تفسیر آیۀ مودّت: (قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى) و لزوم محبّت اهلبيت عليهم السّلام، و نقل و بررسى برخى وقايعِ بعد از رحلت حضرت رسول أكرم ـ صلّى الله عليه و آله و سلّم ـ تا شهادت حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در سال 1391 ه.ق، در مسجد قائم طهران ايراد فرمودهاند. برخی مطالب مندرج در کتاب: • دين اسلام ميزان صحّت أعمال را بر معيار محبت اندازه گيرى كرده است • محبّت استقلالى به غير خدا، شديداً در قرآن مورد انتقاد قرار گرفته است • اطاعت از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم، لازمۀ محبّت به خداست • معانى مختلف از تفاسير اهل تسنن درباره «مودّة فى القربى» و مراد حقیقی آن • شصت و چهار نفر از بزرگان اهلسنّت، آيۀ مزبور را بر وجوب مودّتِ اهلبيت تفسير كردهاند • جعلی بودن روایت «اصحابی کالنجوم» • طبق نظر شافعى، محبّت به اهل بيت از مسلّماتِ دين است • مودّتِ أهلبيت تنها يك مسأله اجتماعى نيست؛ بلكه برقرارى ارتباط با ملكوت است
رساله مودت
74شما دارم با من مودّت كنید و بغض و عداوت را كنار بگذارید. بنابراین «قُربى» مصدر است به معنى قرابت، و لفظ «فى» به معناى سببیت استعمال شده است.
این معنى را فخر رازى در تفسیر خود در ذیل آیه شریفه ذكر نموده و از شَعْبى نسبت به ابن عبّاس میدهد.1 و در «مجمع البیان» نسبت به ابن عبّاس و قَتادة و مُجاهد و جماعت دیگرى میدهد.2
و حاصل معنى آن میشود كه: إن لَم تُؤمِنوا بى و لَم تَوَدّونى لِأجل النّبوّة فَوَدّونى لأجل القَرابةِ الّتى بَینى و بینَکم.3
در «لسان العرب» گوید: والقَرابة و القُربى: الدُّنُوّ فى النَّسَب، و القُربى فى الرَّحِم. ـ إلى أن قال: و قولُه تعالَى: قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى، أى إلّاأن تَوَدّونى فى قَرابتى مِنکم.4
و در تفسیر «روح المعانى» آلوسى و تفسیر «روح البیان» شیخ إسمعیل حقّى، این معنى را تقویت نموده و ترجیح میدهند.5و6 ولكن در تفسیر «كشّاف» به عنوان «قیلَ» یعنى به عنوان احتمال ضعیف و بیان قولى از أقوال ذكر میكند.7
ردّ معناى اوّل با استفاده از تفسير «الميزان» و «كشّاف»
و لیكن همانطور كه در تفسیر «المیزان» علّامه طباطبائى مُدَّ ظِلّه العالى
- «تفسير فخر رازى» ج ٢٧، ص ١٦٤
- «مجمع البيان» طبع صيدا، ج ٥، ص ٢٨
- [«اگر به من ايمان نمىآوريد و مرا بخاطر نبوّت دوست نمىداريد، پس به خاطر قرابتى که بين من و شماست به من محبّت داشته باشيد.»]
- در «أقرب الموارد» گويد: «القُربة: القُرب، قيل: القُرب فى المکان، و القُربى فى الرّحم، و القُربة فى المنزلة؛ و الأصل واحدٌ.»
- «روح المعانى» ج ٢٥، ص ٣١؛ و «روح البيان» طبع مطبعه عثمانيّه، ج ٨، ص ٣١١
- همان
- تفسير «کشّاف» طبع دار الکتاب العربى، ج ٤، ص ٢٢١

