رساله مودت

هجرت كنند ایمان آورده و در خانه ایمان مسكن گزیده‌اند، و به أفرادى كه بسوى آنان هجرت كرده‌اند كمال محبّت و علاقه را ابراز نمودند، و آنچه از اموال و نعمت به آنان داده شده از مهاجرین دریغ ننموده، و با وجود فقر و نیاز، مهاجرین را نیز در تمام شؤون زندگى بر خود مقدّم داشتند.

 ملاحظه مى‌شود كه چون محبّت آنان نسبت به مؤمنین مكّه تا این حدّ است، نسبت به رسول الله تا چه حدّ خواهد بود. در این صورت چه معنى دارد كه حضرت رسول أكرم صلّى الله علیه وآله وسلّم با وجود این محبّت و مودّت سرشارى كه به آن حضرت داشتند، متوسّل به مودّت آنان از جهت قرابت و خویشاوندى بسیار دور گردد و آنها را به محبّت خود دعوت كند؟!

 و ثانیاً: عرب احترامى براى قرابت از جهت مادر و زن قائل نبوده است كه حضرت بدین وسیله خود را قوم و خویش معرّفى كند. عرب قبل از اسلام ـ همانطور كه علّامه طباطبائى گفته‌اند ـ نسبت و قرابت رَحِمى را از ناحیه زنان جدا مى‌دانست و فقط اسلام است كه زنها را در قرابت داخل كرد و بین اولاد پسران و اولاد دختران از نقطه نظر قرابت و رحمیت تساوى قائل شد.

معناى سوّم: مراد، مودّت پيغمبر است به آنها، نه مودّت آنها به پيغمبر

 معناى سوّم‌ آنكه: خطاب به قریش و اقوام پیغمبر أكرم است و مودّت قُربى همان مودّت به سبب قرابت رحمى است، مگر آنكه مراد از مودّت، مودّت پیغمبر است نسبت به آنها، نه مودّت آنها نسبت به رسول أكرم؛ و بنابراین استثناء منقطع است. و محصَّل معنى چنین مى‌شود: من در مقابل دعوت رسالت و هدایت شما به صراط مستقیم و خلود در بهشتهاى جاودان مزدى نمى‌خواهم و منظورى ندارم، مگر آنكه حبّ من و مودّت من نسبت به شما مرا بر آن داشته كه شما را هدایت كنم و به خداى دعوت بنمایم.

ردّ معناى سوّم؛ انگيزه دعوت پيامبر فقط امر خدا بوده است نه قرابت

 این معنى نیز صحیح نیست؛ چون طبق آیات قرآن مجید و رویه حضرت رسول‌ اوّلًا: انگیزه حضرت بر دعوت فقط امر خدا بوده است و