کتاب «رساله مودت» تألیف ذی‌قیمت حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی ـ قدّس سرّه ـ می‌باشد. این کتاب خلاصه مباحثی است که مرحوم علامه در تفسیر آیۀ مودّت: (قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى) و لزوم محبّت اهلبيت عليهم السّلام، و نقل و بررسى برخى وقايعِ بعد از رحلت حضرت رسول أكرم ـ صلّى الله عليه و آله و سلّم ـ تا شهادت حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در سال 1391 ه.ق، در مسجد قائم طهران ايراد فرمودهاند. برخی مطالب مندرج در کتاب: • دين اسلام ميزان صحّت أعمال را بر معيار محبت اندازه گيرى كرده است • محبّت استقلالى به غير خدا، شديداً در قرآن مورد انتقاد قرار گرفته است • اطاعت از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم، لازمۀ محبّت به خداست • معانى مختلف از تفاسير اهل تسنن درباره «مودّة فى القربى» و مراد حقیقی آن • شصت و چهار نفر از بزرگان اهل‌سنّت، آيۀ مزبور را بر وجوب مودّتِ اهلبيت تفسير كردهاند • جعلی بودن روایت «اصحابی کالنجوم» • طبق نظر شافعى، محبّت به اهل بيت از مسلّماتِ دين است • مودّتِ أهلبيت تنها يك مسأله اجتماعى نيست؛ بلكه برقرارى ارتباط با ملكوت است
رساله مودت
79با خداى خود بواسطه أعمال صالحه و هر كارى كه شما را به او نزدیك كند إظهار دوستى كنید. این معنى را فخر رازى از حَسَن نقل مى‌كند.1
و این معنى نیز صحیح نیست؛ زیرا اوّلًا: قُربى به معنى قرابت از نقطه نظر رحمیت و نَسَب است، و معلوم است كه كسى با خدا از این نقطه نظر قرابت ندارد. و بدون دلیل نمى‌توان لفظ قُربى را به معنى مطلق قرب و تقرّب استعمال نمود.
نقد معناى چهارم؛ فرق مودّت و تودّد
و ثانیاً: مودّت كه در آیه استعمال شده است غیر تودّد است. چون مودّت به معنى دوستى و محبّت است و لیكن تودّد یا به معنى طلب نمودن محبّت و جلب كردن محبّت است، و یا به معنى إظهار دوستى كردن است اگر با لفظ «إلى» استعمال شود. گفته میشود: تَوَدَّدَهُ: طلَب مودَّتَهُ و اجتَلَبَ وُدَّه، و گفته میشود: تَودَّدَ إلیه: تَحَبَّبَ إلیه و أظهَر مَحبَّته له.
البتّه اگر در آیه مباركه، إلّاالتّودُّد فى القُربى بود براى این معنى محملى داشت؛ چون در صورت اوّل معنى چنین میشود كه: بواسطه أعمال صالحه كه شما را به خدا نزدیك كند، از او طلب محبّت كنید. و در صورت دوّم معنى چنین میشود كه: بواسطه أعمال صالحه كه شما را به خدا نزدیك كند، با او إظهار دوستى و محبّت كنید. ولى در آیه مباركه لفظ تودّد نیامده است، بلكه لفظ مودّت به معنى محبّت آمده است؛ و در این صورت معنى ندارد كه گفته شود: بوسیله أعمال صالحه خدا را دوست داشته باشید.
و ثالثاً: مادّه مودّت كاملًا مترادف با محبّت نیست، بلكه بنا بر آنچه راغب اصفهانى در «المفردات فى غریب القرآن» از بعضى نقل میكند، در مودّت إشعار به مراعات حال محبوب و سركشى نمودن و از حال او تفقّد نمودن
- «تفسير فخر رازى» ج ٢٧، ص ١٦٥