نور ملکوت قرآن - ج1

آن مى‌شد كه عفو وصىّ پدر را از چنین ضارب خطرناكى، حمل بر ضعف قوا و حكومت او نمایند، لهذا او قصاص را ترجیح داد؛ و طبق وصیت پدر فقطّ یك ضربه به قاتل وارد كرد.

بحث درباره قصاص و دیه و عفو نمودن

 قِصاص‌ كه فقطّ در جنایات عمدى است؛ یعنى كشتن قاتل را در برابر كشتن؛ و بریدین دست ضارب را در برابر بریدن دست؛ و زبان را در برابر قطع زبان، و چشم را در برابر چشم، در صورت تعمّد در جنایت؛ از عالى‌ترین دستورات قرآن است. زیرا أوّلًا چنین جنایت عمدى را، شخص، جانى بر مَجْنّى علیه وارد ساخته است؛ و حیات انسانى و سلامت او را در خطر انداخته و از نعمت عمر، و یا كمال أجزاء و اعضاء تن، ساقط نموده است. این حقّ فطرى و عقلىّ و شرعىّ شخص مضروب است كه ضارب را به همان نهج پاداش دهد.

 و ثانیاً قصاص موجب جلوگیرى از جنایت است. اگر مردم بدانند كه در صورت جنایات عمدیه، خودشان به همان طرز پاداش مى‌شوند: یعنى قاتل را مى‌كشند؛ كسى كه به دیگرى سیلى زده؛ سیلى مى‌خورد؛ كسى كه استخوان كسى را عمداً شكسته است، همان استخوانش شكسته مى‌شود؛ كسى كه گوش كسى را بریده است، گوشش بریده مى‌شود؛ در این صورت اقدام بر جنایت نمى‌كنند.

 ولى اگر حكم قِصاص بطور قانون جعل نشود؛ و در برابر جنایت، حبس و یا تبعید و یا دیه (پرداخت پول خون) جعل شود؛ مردم اقدام بر جنایت مى‌كنند؛ و بر دشمنان خود، قتل و یا ضرب را وارد مى‌سازند؛ و چه بسا بالأخصّ در طبقه مالداران و ثروتمندان كه مال فراوان دارند و از عهده پرداخت دیه برمى آیند. و بدین كیفیت، خون شخص مظلوم هدر مى‌رود و در اركان حیات اجتماعى خَلَل مى‌رسد.

 از این باب است كه در قرآن كریم وارد است: