نور ملکوت قرآن - ج3

عطف، گرچه اگر واو را عاطفه بگیریم و بر سر فِي‌ الْعِلْمِ وقف کنیم و بگوئیم: وَ مَا يَعْلَمُ تَأوِيلَهُو إلاَّ اللهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي‌ الْعِلْمِ «تأویل قرآن را غیر از خدا و راسخین در علم کسى نمى‌داند.» نه از جهت اعراب و ترکیب ادبیّت، و نه از جهت مفاد و محتوى و معنى اشکالى لازم نمى‌آید.

 امّا ظهور کلام اینست که واو عاطفه نباشد، و براى استیناف و ابتداى گفتار بکار گرفته شده است. و لنگه و عدل طرف تردید است که صدر آیه‌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ بر آن دلالت دارد.

 على‌هذا مفهوم از عبارت این مى‌شود که: مردم در اخذ به کتاب خدا به دو گروه منقسم مى‌گردند:

 یک دسته کسانى هستند که از مَا تَشَابَهَ (متشابهات) پیروى مى‌نمایند، و یک دسته کسانى هستند که مى‌گویند: چون چیزى از قرآن متشابه شود، ما به آن ایمان مى‌آوریم زیرا همه از جانب خداست (ءَ‌امَنَّا بِهِ کُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا). و در این صورت فقط اختلافشان از ناحیۀ زَیغُ القَلب‌ (انحراف اندیشه) و رُسوخُ العِلم (دانش راسخ و اصیل و صحیح) است.

 علاوه بر این اگر واو را عاطفه بگیریم، یک اشکال مهمّ را مستلزم است؛ و آن اینکه از دأب قرآن خارج شده‌ایم. توضیح آنکه:

 اگر واو عاطفه باشد، راسخین در علم، با خداوند در علم به تأویل مشترک مى‌شوند؛ و مسلّما رسول الله نیز از راسخین در علم است و افضل آنهاست. و چگونه تصوّر مى‌شود که قرآن بر قلب او نازل شود و مراد و معنى آن را نداند!

 و در این صورت از دأب قرآن بیرون رفته‌ایم. چون دأب قرآن آنست که: وقتى یاد از امّت مى‌کند و یا جماعتى را نام مى‌برد که در بین آنها رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم است، اوّلا به جهت تشریف و تعظیم و تکریم‌