
شرح فقراتی از دعای افتتاح
کتاب نفیس «شرح فقراتی از دعای افتتاح» اثر ذیقیمتِ حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، حاصل دهجلسۀ برجایمانده از فرمایشات ایشان در شرح دعای افتتاح میباشد، که در شبهای ماه رمضان در جمع رفقا و شاگردان سلوکی خویش، به شرح و تبیینِ اسرار و نکاتِ عرفانی و توحیدی این دعای شریف پرداخته بودند. طرح نکات عرفانی و توحیدی با بیان شیوا و روان، در قالب آیات و روایات شریفه، همراه با ذکر امثله و نمونههای عینی، با اتکا به مبانی عرفانی و حکمی، از خصوصیات این اثر ارزشمند است که قلوب تشنۀ حقیقت را سیراب نموده و پویندگان معرفت ناب را رهنما خواهد بود. مهمترین مطالب این اثر: • خدا که ارحمالراحمین است چرا کفار را عقاب میکند؟ • حکمت قصاص در اسلام • رفتار کریمانۀ امام سجّاد علیهالسلام در مرگ فرزندشان • کیفیت برخورد پیامبر با خطاکاران و معاندین • رحمت دو صورت دارد: محبتکردن و گوشمالیدادن • سریان رحمت واسعۀ پروردگار در بخشش خطاکاران و عقاب معاندین • معنای جمال و جلالالهی • صیقلدادن قلب یعنی اعتراف به عبودیّت و مسکنت • جاهلیّت یعنی پافشاری روی سنتهای ناشی از موهومات و خرافات • اهمیت تلاوت قرآن در نماز • توضیحی پیرامون احکام شرعی، عقلی و فطری • خلقت یعنی ظهور و تجلّی • معنای واحدبالصرافة به بیانی ساده • تبیین حقیقت وجود ربطی و فقری موجودات • قدرت حقیقی در خوشتنداری و غلبه بر هواینفس • قرب پروردگار به انسان در عین بُعد • کیفیت حضور خداوند در همۀ زمانها و مکانها • ظهور شهوات مادی، به صورت آتش در قیامت • تقدم مقام عبودیت بر مقام ولایت • صفات و خصوصیات عجیبِ امیرالمؤمنین علیهالسلام
شرح فقراتی از دعای افتتاح
177گسترۀ سفرۀ رزق پروردگار بر روزیهای معنوی و مادّی
پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم هم روزی میخورد، ولی چه نوع روزیای میخورد؟ آن حمیّت و فکر و اندیشه و ذهنشان نسبت به عالم ملکوت و تمام علوم اوّلین و آخرین را خدا به او میدهد، ولی میگوید: کم است! علم جبرئیل به او داده میشود، امّا باز ما فوق این علم را طلب میکند؛ مرکز علمِ خدا است دیگر! این هم یک روزی است!
پس رزقها به انحاء و اقسام است، و روزی منحصر در روزیهای مادّی نیست؛ روزیهای عقلی، روزیهای فکری، روزیهای حیاتی، روزی قدرت، روزی علم تا برسد به همین روزیهای مادّی، تمام اینها همان سفرۀ پروردگار است که گسترده شده است! «باسِط الرّزق»
«فالِق الإصباح» را معنا کردیم که خدا چگونه صبح را بیرون میآورد.
ذی الجلال و الإکرام؛ «خداوند علیّ أعلیٰ دارای جلال و إکرام است.»
اکرام یعنی جمال، کَرم به معنای بزرگی و لطافت و آقایی است؛ «ذی الجلال و الإکرام» یعنی: ذی الجلال و الجمال، هم دارای صفات اُبَّهت است ـ اُبُهَّت و ابُّهَت غلط است؛ میگوید: «فلان کس دارای اُبُهّت است.» این غلط است ـ و هم لطافت و جمال دارد. اگر بخواهم در مورد خصوصیّات کیفیّت جلال و جمال پروردگار بحث کنیم، ماه رمضان میگذرد و تمام میشود.
و الفَضل و الإنعام؛ «خداوند دارای تفضّل است، و دارای نعمتها است و همینطور بر عالم وجود احسان و افاضه میکند.»
الّذی بَعُدَ فلا یُریٰ؛ «دور است و دیده نمیشود.»
و قَرُبَ فشَهِدَ النَّجویٰ؛ «نزدیک است و صحبتهای در گوشی انسان را میفهمد.» (خدا از طرفی دور است و دیده نمیشود، و از طرفی اینقدر نزدیک است که نجوای آدم را میفهمد.)
تبارَک و تعالیٰ؛ «خیلی مبارک و بلند مرتبه است.»
حالا چگونه میشود که: «بَعُدَ فلا یُریٰ و قَرُبَ فشَهِدَ النّجویٰ»؟ اگر از این
