
شرح فقراتی از دعای افتتاح
کتاب نفیس «شرح فقراتی از دعای افتتاح» اثر ذیقیمتِ حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، حاصل دهجلسۀ برجایمانده از فرمایشات ایشان در شرح دعای افتتاح میباشد، که در شبهای ماه رمضان در جمع رفقا و شاگردان سلوکی خویش، به شرح و تبیینِ اسرار و نکاتِ عرفانی و توحیدی این دعای شریف پرداخته بودند. طرح نکات عرفانی و توحیدی با بیان شیوا و روان، در قالب آیات و روایات شریفه، همراه با ذکر امثله و نمونههای عینی، با اتکا به مبانی عرفانی و حکمی، از خصوصیات این اثر ارزشمند است که قلوب تشنۀ حقیقت را سیراب نموده و پویندگان معرفت ناب را رهنما خواهد بود. مهمترین مطالب این اثر: • خدا که ارحمالراحمین است چرا کفار را عقاب میکند؟ • حکمت قصاص در اسلام • رفتار کریمانۀ امام سجّاد علیهالسلام در مرگ فرزندشان • کیفیت برخورد پیامبر با خطاکاران و معاندین • رحمت دو صورت دارد: محبتکردن و گوشمالیدادن • سریان رحمت واسعۀ پروردگار در بخشش خطاکاران و عقاب معاندین • معنای جمال و جلالالهی • صیقلدادن قلب یعنی اعتراف به عبودیّت و مسکنت • جاهلیّت یعنی پافشاری روی سنتهای ناشی از موهومات و خرافات • اهمیت تلاوت قرآن در نماز • توضیحی پیرامون احکام شرعی، عقلی و فطری • خلقت یعنی ظهور و تجلّی • معنای واحدبالصرافة به بیانی ساده • تبیین حقیقت وجود ربطی و فقری موجودات • قدرت حقیقی در خوشتنداری و غلبه بر هواینفس • قرب پروردگار به انسان در عین بُعد • کیفیت حضور خداوند در همۀ زمانها و مکانها • ظهور شهوات مادی، به صورت آتش در قیامت • تقدم مقام عبودیت بر مقام ولایت • صفات و خصوصیات عجیبِ امیرالمؤمنین علیهالسلام
شرح فقراتی از دعای افتتاح
186نیستیم؛ صورت هم برای ماست امّا ما نیستیم. صورتی که در آینه میبینید، در آب میبینید، در هر شیئی که قابل انعکاس نور است میبینید، این برای شماست و به شما بستگی دارد؛ امّا حقیقت منیّت را شما نمیبینید و قابل دیدن هم نیست، چون جسم نیست که با چشم دیده شود، و صورت هم نیست که در قوّۀ مُتخیّله، مُتصوِّر شود.
بعضی چیزها را انسان در دنیا اصلاً ندیده است، امّا میتواند مثلاً در قوّۀ خیالش شکل و صورت برای او بسازد؛ مثلاً یک هواپیمایی که صد تا موتور داشته باشد و دویست تا بال داشته باشد و صد هزار نفر آدم در آن جا بگیرد، تا به حال ساخته شده است؟ نه! امّا شما میتوانید تصوّرش کنید؛ الآن یک هواپیما تصوّر کنید که زیرش صد تا چرخ است و دویست تا بال دارد و روی هر بالش هم دو تا موتور است، که جمعاً چهارصد تا موتور میشود. انسان نمیتواند تصوّر کند؟! بله، میتواند، کاری ندارد. این شخص نجّاری که اوّل در ذهنش نقشه میکشد، بعد این نقشه را پیاده میکند، در میسازد، کمد میسازد و چیزهای دیگری میسازد؛ آن نقشه که از اوّل در خارج نبود، اوّل در ذهنش میکشد، بعد در خارج موجودش میکند. این هواپیما را هم انسان در ذهنش نقشهاش را میکشد و تصوّر میکند، بعد در خارج میسازد. امّا تصوّر کردنش محال نیست؛ زیرا چیزی است که از جنس صورت است و هر چیزی که از جنس صورت باشد قابل تصوّر است.
شما نمیتوانید شجاعت خود را در ذهنتان ببینید. شما آدم شجاعی هستید و خودتان هم میگویید: من شجاعم و از هیچ چیز ترس ندارم! رفقایتان هم میگویند: شما شجاعاید و از چیزی ترس ندارید! امّا شجاعتتان مثل آن هواپیما صورت ندارد که قابل دیدن باشد. شجاع هستید و شجاعت دارید، امّا دیده نمیشود. فلان آقا سخاوت دارد، امّا دیده نمیشود؛ سخاوت دیده نمیشود. فلان کس بخل دارد، دیده نمیشود؛ کَرَم دارد، دیده نمیشود؛ عقیدهاش به پیغمبر اکرم خوب است، «عقیدهاش خوب است» یعنی چه؟ مثلاً صورت این چه شکلی است؟ این در صورتِ معنای
