Name: کتاب شرح فقراتی از دعای افتتاح - PDF - علامه طهرانی
Availability: InStock
Author: علامه آیتاللَه سید محمدحسین حسینی طهرانی

شرح فقراتی از دعای افتتاح

201

این خسی که روی آب‌های راکد حرکت می‌کند، هیچ نمی‌توانند به قعر دریا بروند؟! رودخانه‌ای که یک جای آن مقداری آب رفته داخل و آنجا راکد است، مثلاً از وسط رودخانه آب می‌گذرد ولی یک زوایایی پیدا کرده و آنجا آب ایستاده است، آن‌وقت حیوانات کوچکی روی آب می‌دوند، بعد ترمز می‌کنند، بعد دو مرتبه می‌دوند این طرف و آن طرف؛ اینها را خس می‌گویند. خس و خاشاک یعنی آن حیوانات ریزی که روی آب حرکت می‌کنند، خاشاک هم آن علف‌ها و هرزه‌ها است. این خس‌ها هیچ می‌توانند به قعر اقیانوس بروند‌ و از آنجا خبر پیدا کنند؟! این خس‌ها فقط روی آب‌اند و یک سانتیمتر هم نمی‌توانند زیر آب بروند، زندگی‌شان روی آب است، به این طرف و آن طرف می‌روند تا یک پشه را بگیرند و صید کنند.
به کنه ذاتش خِرد برد پی، اگر رسد خس به قعر دریا¹
یعنی هنگامی عقل انسان به کنه ذات خدا پی می‌برد، که این خس به قعر دریا برسد. ولی هیچ وقت نمی‌رسد؛ پس هیچ وقت فکر آدم به کنه ذات خدا نمی‌رسد‌!
عَنقا شکار کس نشود دام بازگیر² *** کانجا همیشه باد به دست است دام را³
پس راه لقاء خدا این نیست که انسان خدا را ببیند یا تصوّر کند یا صورتش را
1. مصرعی از میر مشتاق اصفهانی. روح مجرّد، ص ٥٠٥:
  به عقل نازی حکیم تا کِی، به فکرت این ره نمی‌شود طِیّ *** به کنه ذاتش خرد برد پی، اگر رسد خَس به قَعرِ دریا
  چو نیست بینش به دیده دل، رخ ار نماید تو را چه حاصل *** که هست یکسان به چشم کوران، چه نقش پنهان چه آشکارا
2. خ ل: بازچین.
3. دیوان حافظ، غزل ٧.