
شرح فقراتی از دعای افتتاح
کتاب نفیس «شرح فقراتی از دعای افتتاح» اثر ذیقیمتِ حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، حاصل دهجلسۀ برجایمانده از فرمایشات ایشان در شرح دعای افتتاح میباشد، که در شبهای ماه رمضان در جمع رفقا و شاگردان سلوکی خویش، به شرح و تبیینِ اسرار و نکاتِ عرفانی و توحیدی این دعای شریف پرداخته بودند. طرح نکات عرفانی و توحیدی با بیان شیوا و روان، در قالب آیات و روایات شریفه، همراه با ذکر امثله و نمونههای عینی، با اتکا به مبانی عرفانی و حکمی، از خصوصیات این اثر ارزشمند است که قلوب تشنۀ حقیقت را سیراب نموده و پویندگان معرفت ناب را رهنما خواهد بود. مهمترین مطالب این اثر: • خدا که ارحمالراحمین است چرا کفار را عقاب میکند؟ • حکمت قصاص در اسلام • رفتار کریمانۀ امام سجّاد علیهالسلام در مرگ فرزندشان • کیفیت برخورد پیامبر با خطاکاران و معاندین • رحمت دو صورت دارد: محبتکردن و گوشمالیدادن • سریان رحمت واسعۀ پروردگار در بخشش خطاکاران و عقاب معاندین • معنای جمال و جلالالهی • صیقلدادن قلب یعنی اعتراف به عبودیّت و مسکنت • جاهلیّت یعنی پافشاری روی سنتهای ناشی از موهومات و خرافات • اهمیت تلاوت قرآن در نماز • توضیحی پیرامون احکام شرعی، عقلی و فطری • خلقت یعنی ظهور و تجلّی • معنای واحدبالصرافة به بیانی ساده • تبیین حقیقت وجود ربطی و فقری موجودات • قدرت حقیقی در خوشتنداری و غلبه بر هواینفس • قرب پروردگار به انسان در عین بُعد • کیفیت حضور خداوند در همۀ زمانها و مکانها • ظهور شهوات مادی، به صورت آتش در قیامت • تقدم مقام عبودیت بر مقام ولایت • صفات و خصوصیات عجیبِ امیرالمؤمنین علیهالسلام
شرح فقراتی از دعای افتتاح
61این همه به بتهای خودشان علاقه به خرج میدادند، تا جایی که وقتی از طرف پیغمبر فرستادند تا بتهای طائف را بشکنند، مردم بسیج شدند و عزا گرفتند و زنها بدون چادر ریختند در خیابانها1 ـ میگویند: وقتی مصیبتی به زنهای عرب میرسد که هیچ مصیبتی بالاتر از آن نیست، آنها بدون چادر و مکشّفه و با سرهای برهنه و موی پریشان میروند در خیابانها ـ که میخواهند بت لات را خراب کنند و از طرف محمّد فرستادند و میخواهند بت را بشکنند! حالِ ما مگر غیر از این است؟ پس چرا ما به کار آنها میخندیم؟
بت ساختیم در دل و خندیدیم *** بر کیشِ بد، بَرَهْمَن و بودا را2 جاهلیّت یعنی پافشاری روی سنّتهای ناشی از موهومات و خرافات
دیگر ما نباید بر کیش برهمن و بودا بخندیم درحالیکه خودمان بتپرستیم! بتپرستی یعنی انسان یک چیزی که واقعیت ندارد را بگذارد اینجا و آن را عَلَم کند و بگوید: واقعیت دارد! و پای آن بایستد و سینه بزند و بگوید که: این واقعیت دارد!
تمام امور اسلام، قرآن، پیغمبر و امیرالمؤمنین مخالف با این مسئله هستند و شیعه هم مخالف با این مسئله است. امّا مرام تسنّن، مرام یهود و مرام نصاری ـ نه واقعیت دینشان ـ این حرفها را میپسندند؛ چون دین و کیش تمام آنها بر اساس موهومات و خرافات است. خرافات یعنی یک اموری که اصالت ندارد و آنها اصالت میدهند و بر اساسش کار میکنند.
امیرالمؤمنین اینطور نیست، قرآن اینطور نیست، قرآن بدترین گناهان را جاهلیّت میشناسد.3 جاهلیّت یعنی آدابی که انسان از روی جهل و کوری و نابینایی عمل میکند. مشرکین قریش قبل از اسلام از روی جهل، مؤدّب به آدابی
- دلائل النبوّة، ج ٥، ص ٣٠٤؛ السّیرة النبویّة، ج ٢، ص ٥٤١.
- دیوان پروین اعتصامی، قصیده شماره ١.
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون مذمّت جهل در قرآن رجوع شود به امام شناسی، ج ٣، ص ٢٩.
