
رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم
کتاب شریف «رسالۀ سیر و سلوک منسوب به علامه بحرالعلوم» با مقدّمه و شرح حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّهما، رسالهای است که به منظور بیانِ «حقیقت سیر و سلوک إلی اللَه» و «شرح منازل عالم خلوص» و «بیان لوازم سیر و سلوک» و «آداب و مراقبات مربوط به راه خدا» به رشتۀ تحریر درآمده که با مقدمه و شرح حضرت علامه و تبین اسرار و رموز طریق حق، بر غنای این اثر ذیقیمت افزوده شده و برای رهپویان طریق عرفان و شیفتگان حریم محبوب راهگشا و راهنما خواهد بود. مهمترین مطالب مندرج در این اثر: • خاصیت عدد چهل در ظهور استعدادات • نسبت انسان با قوای چهارگانه عقلیه، وهمیّه، غضبیّه، شهویّه • مقام مظهریّت انوار الهیه • اقسام خلوص و اخلاص • فانیشدن همۀ موجودات، مگر وجه خدا یعنی تجلّی اسماءاللَه • متفرّع بودن نبوّت بر ولایت • ظاهر و باطن قرآن • ورود به عالَم توحید، منوط به عبور از عالم هویٰ و نفس • صعود بر عوالم بالا، وابسته به عبور از مراتب پایینتر • خصوصیّات و مقامات واصلان به خلوص ذاتی (مخلَصین) • انواع تجلیات الهی • سیر در منازل چهلگانۀ عالَم خلوص • شرح تفصیلی عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • ضرورت نیل به احکام طبّ روحانی برای اصلاح باطن • لزوم استاد و شرائط مربّی نفس • ذکر و فکر و تضرّع، طریق عمدۀ سیر انسان • لوازم سلوک الی اللَه همچون: مراقبه، محاسبه، ادب، صمت، جوع و کمخوری، سَهَر، کتمان سرّ، نفیخواطر، عزم، ترک عادات و رسوم و تعارفات، خلوت، مبالغه در تضرّع و غیره.
رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم
179...1
فریضۀ بامداد، و مجمل آن بعد از فریضۀ شام با ملاحظه خلوت.
و پس از مداومت بر این مدّتى و حصول کیفیّتى، توجّه تامّ به
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] حروف مشدّد در کتابت یک حرف نوشته مىشود یک حرف محاسبه مىشود و طبق آنچه گفته شد الف إلاْهْ را نیز حساب نمىکنند و مجموع آن را ٣٧ مىدانند چون در کتابت إلهْ بدون الف نوشته مىشود.
و الف رحمن را نیز حساب نمىکنند و مجموع آن را ٢٩٨ مىدانند چون در کتابت رحمن بدون الف نوشته مىگردد.
چون این مقدّمه را دانستى حال بدانکه هر کلمه را به حروف ابجد، یا به حساب مُجْمَل محاسبه مىکنند یا به حساب مفصّل.
مُجْمَل آنست که تعداد حروف کلمه را همچنان که نوشته مىشود باید حساب کرد مثلاً قدّوس چهار حرف دارد: ق ١٠٠ د ٤ و ٦ س ٦٠ و فعّال چهار حرف دارد: ف ٨٠ ع ١٧٠ ل ٣٠ و یا اَحَدُ یا صَمَدُ ده حرف دارد: ی ١١١٠ ح ٨ د ٤، ى ١١٠ ص ٩٠ م ٤٠ د ٤ بنا بر این قدّوس ١٧٠ و فعّال ١٨١ و یا أحَدُ یا صَمَدُ ١٦٩ خواهد بود.
و مفصّل آنست که تعداد حروف کلمه را همچنان که تلفّظ مىشود باید حساب کرد، بنابر این هر حرفى چون در تلفّظ به چند حرف تلفّظ مىشود باید تمام حروف تلفّظ شده در حساب آید؛ مثلاً قدّوس چهار حرف دارد ق د و س، «ق» این طور تلفظ مىشود:
قاف لذا باید آن را سه حرف به حساب آورد: ق ١١٠٠ ف ٨٠ و «د» این طور تلفّظ مىشود:
دال لذا باید آن را نیز سه حرف به حساب آورد: د ١٤ ل ٣٠، و «و» این طور تلفظ مىشود:
واو و آن را نیز باید سه حرف به حساب آورد و ١٦ و ٦، و «س» این طور تلفّظ مىشود: سین و باید آن را نیز سه حرف محاسبه کرد: س ٦٠ ى ١٠ ن ٥٠ بنا بر این کلمۀ قدّوس به حساب مفصّل ٣٤٩ خواهد بود؛ در حالى که به حساب مجمل ١٧٠ محاسبه شد.
مثال دیگر یا أحد یا صمد یکایک از حروفش اینطور تلفّظ مىشود: یا الف الف حا دال یا الف صاد میم دال. بنا بر این به حساب مفصّل باید هر یک از این حروف را مفصّلاً به حساب آورد بدین ترتیب: ى ١٠ ا ١ ا ١ ل ٣٠ ف ١٨٠ ل ٣٠ ف ٨٠ ح ١٨ د ١٤ ل ٣٠ ى ١٠ ا ١ ا ١ ل ٣٠ ف ٨٠ ص ٩٠ ا ١ د ٤ م ٤٠ ى ١٠ م ٤٠ د ٤ ا ١ ل ٣٠ و بنا بر این مجموعاً ٦١٩ خواهد بود در حالى که همین کلمۀ مبارکه به حساب مجمل ١٦٩ مىباشد.
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] حروف مشدّد در کتابت یک حرف نوشته مىشود یک حرف محاسبه مىشود و طبق آنچه گفته شد الف إلاْهْ را نیز حساب نمىکنند و مجموع آن را ٣٧ مىدانند چون در کتابت إلهْ بدون الف نوشته مىشود.
