
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه «رساله لب اللباب» را که اولین دوره از درسهای اخلاقی و عرفانیِ علامه طباطبائی ـ قدّس سرّه ـ است به همراه تنقیحات و اضافاتی، به رشتۀ تحریر و تقریر درآوردهاند. این کتابِ نفیس به تصدیق اهل نظر دارای بیانی شیوا و جامعیتی در بیان مراتبِ نفس و ایمان، کیفیت سیروسلوک، و لزوم استمداد از تربیت استاد کامل میباشد که به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه شده و در برخی از دانشگاههای معروف و معتبر دنیا به عنوان منبع تدریس رواج یافته است. اهم مطالب مندرج: • مقام و منزلت انسان در عالم امكان • لزوم حرکت انسان به سمت خدا با تمام شراشر وجود • ضرورت حركت در مسير عرفان و توحيد و فراگیری علوم باطنی • فرق مكتب توحيد با ساير مكاتب؛ و علل معارضه با آن • سیر و سلوک در اصطلاح عرفا • آثار مراقبه در وجود سالک و مراحل آن • لزوم التزام سالک به امور شرعی • راه شناخت استاد کامل و لزوم استمداد از او • شرح تفصيلى عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر و سلوک • نفس سلوک و فناء در ذات احديّت، تنها هدف سالک • طریقۀ احراق تنها راه وصول به حقیقت • نفی خواطر یکی از مهمّات وصول به مقصد و مطالب نفیس دیگری كه اطّلاع بر آنها مسير حركت سالك را روشنتر، استقامت او را بيشتر، عزم و اراده او را راسختر و وى را در مقابله با وسوسۀ خنّاسان محفوظ و مصون خواهد داشت.
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
29از طرف دیگر از آیات کریمۀ قرآنیّه معلوم مىشود که مراد از وجه الله تعالى که زوالپذیر نیست همانا اَسماءِ الهیّه است.
آخرین مرحلۀ سلوک فناء در ذات احدیّت است
و بیان آن اینست که در آیۀ دیگرى همین وَجْهُ الله را که فنا و زوال در او راه ندارد تفسیر به اسماء خود نموده و صفت عزّت و جلالت را بر آن مترتّب ساخته است:
کُلُّ مَنْ عَلَیْها فانٍ ـ وَ یَبْقى وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ.1
به اتّفاق جمیع مفسّرین کلمۀ «ذو» صفت براى «وجه» مىباشد یعنى «وجه» پروردگار تو که آن وجه ذوالجلالوالاکرام است باقى است. و چون مىدانیم که وجه هر شىء عبارتست از آن چیزى که مواجهه بدان حاصل مىشود، بنابراین وجه هر چیز مظهر آن چیز است، و مظاهر، همان اسماء خدا هستند که مواجهۀ خدا با تمام مخلوقات به وسیلۀ آنها انجام مىگیرد؛ و نتیجۀ آن این مىشود که تمام موجودات فنا و زوال پذیرند مگر اسماء جلالیّه و جمالیّه، و بالنتیجه معلوم مىشود که سالکان إلىِ الله که به فیض سعادت بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ رسیدهاند عبارتند از اسماء جلالیّۀ و جمالیّۀ حضرت پروردگار جلّ و عزّ.
از همین گفتار به خوبى معلوم مىشود که مرادِ ائمّۀ طاهرین
- آیۀ ٢٦ و ٢٧، از سورۀ ٥٥: الرحمن:[هر کس بر روى آن( زمین) است فنا پذیرد و باقى مىماند وجه پروردگارت، که آن وجه داراى صفت جلال و جمال است].
