
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه «رساله لب اللباب» را که اولین دوره از درسهای اخلاقی و عرفانیِ علامه طباطبائی ـ قدّس سرّه ـ است به همراه تنقیحات و اضافاتی، به رشتۀ تحریر و تقریر درآوردهاند. این کتابِ نفیس به تصدیق اهل نظر دارای بیانی شیوا و جامعیتی در بیان مراتبِ نفس و ایمان، کیفیت سیروسلوک، و لزوم استمداد از تربیت استاد کامل میباشد که به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه شده و در برخی از دانشگاههای معروف و معتبر دنیا به عنوان منبع تدریس رواج یافته است. اهم مطالب مندرج: • مقام و منزلت انسان در عالم امكان • لزوم حرکت انسان به سمت خدا با تمام شراشر وجود • ضرورت حركت در مسير عرفان و توحيد و فراگیری علوم باطنی • فرق مكتب توحيد با ساير مكاتب؛ و علل معارضه با آن • سیر و سلوک در اصطلاح عرفا • آثار مراقبه در وجود سالک و مراحل آن • لزوم التزام سالک به امور شرعی • راه شناخت استاد کامل و لزوم استمداد از او • شرح تفصيلى عوالم دوازدهگانۀ مقدّم بر عالم خلوص • شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر و سلوک • نفس سلوک و فناء در ذات احديّت، تنها هدف سالک • طریقۀ احراق تنها راه وصول به حقیقت • نفی خواطر یکی از مهمّات وصول به مقصد و مطالب نفیس دیگری كه اطّلاع بر آنها مسير حركت سالك را روشنتر، استقامت او را بيشتر، عزم و اراده او را راسختر و وى را در مقابله با وسوسۀ خنّاسان محفوظ و مصون خواهد داشت.
رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب
43خالص کند.
خصوصیات و آثار خلوص ذاتی
و توضیح این اجمال آنکه: خداوند تعالى همانطور که صلاح را در قرآن کریم در بعضى از مواضع استناد به عمل داده است کقوله تعالى: مَنْ عَمِلَ صالِحًا1 یا: عَمِلَ عَمَلًا صالِحًا2 یا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ؛3 و در بعضى از مواضع آن را استناد به ذات انسان داده است کقوله تعالى: إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ4 یا: وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ،5 همچنین اخلاص و خلوص را گاهى مستند به عمل دانسته و نسبت به آن داده است و گاهى مستند به ذات. بدیهى است که تحقّق اخلاص در مرتبۀ ذات موقوف است بر اخلاص در مرتبۀ عمل یعنى تا کسى در یکایک از اعمال و افعال و گفتار و سکون و حرکت خود اخلاص به عمل نیاورد به مرحله اخلاص ذاتى نائل نخواهد شد. قال عزّ من قائل: إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ،6 به ارجاع ضمیر مستتر فاعل «یرفع» به سوى «العمل الصالح» و معنى چنین مىشود: «العمل الصّالح یرفع الکلم الطّیّب». و باید دانست که چون کسى به مرحلۀ خلوص
- آیۀ ٩٧، از سورۀ ١٦: نحل:[هر کس عمل صالحى را کند].
- آیۀ ٧٠، از سورۀ ٢٥: فرقان:[هر کس عمل کند عمل صالحى را].
- آیۀ ٢٩، از سورۀ ١٣: رعد:[آنان که ایمان آورده و اعمال صالحه بجاى آوردهاند].
- آیۀ ٧٥، از سورۀ ٢١: انبیاء:[او از صالحان بود].
- آیۀ ٤، از سوره ٦٦: تحریم:[و صالح از مؤمنان].
- آیۀ ١٠، از سورۀ ٣٥: فاطر:[کلمۀ طیّبه به سوى او بالا مىرود، و عمل شایسته آن را بالا مىبرد].
