
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
148نه. عمر گفت: من هستم یا رسول اللَه؟ فرمود: نه، ولیکن آن کسى است که مشغول پینه زدن کفش من است. و حضرت در آن وقت کفش خود را به امیرالمؤمنین علیه السّلام داده بودند و حضرت مشغول پینه زدن کفش رسول خدا بود.»
از این روایات نیز به خوبى مستفاد مىشود که امیرالمؤمنین علیه السّلام محیط بر قرآن و قیم کتاب آسمانى بودهاند که از طرف خدا مأمور به جنگ با امّت براى قبول معنى و باطن قرآن شدهاند. بنابر آنچه ذکر شد نتیجه آن که: سخن افرادى که مىگویند: ما به قرآن مراجعه مىکنیم و استفاده خود را مىنمائیم و نیازى به روایات وارده از معصومین نداریم، کلامى است خالى از معنى و ساقط از درجه اعتبار. چون مضافاً به آن که کتاب خدا بدون امام کافى نیست علاوه خود کتاب خدا ما را امر به تبعیت از اهل بیت نموده در آیات بسیارى مانند:
﴿ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا﴾1.
«آنچه رسول خدا به شما امر کرده است بگیرید و به جاى آورید و آنچه را که نهى کرده است ترک کنید.»
و مانند آیه:
﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ﴾2
«این است و جز این نیست که ولى و سرپرست و صاحب اختیار شما خدا و رسول خدا و کسانى هستند که اقامه نماز نموده و در حال رکوع انفاق به فقرا مىنمایند.»
و روایات از طریق شیعه و سنّى بسیار وارد است که مراد، حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام هستند3
و نظیر آیه أُولواالامر که خدا اطاعت آنها را به طور مطلق واجب شمرده است.
در «غایة المرام» ص ٢٦٣ چهار حدیث از عامّه و در ص ٢٦٥ چهارده حدیث از خاصه نقل مىکند که مراد از أُولواالامر ائمه طاهرین صلوات اللَه و سلامه علیهم اجمعین هستند. بنابر این کسانى که مىگویند: ما به کتاب خدا رجوع مىکنیم، باید بدانند که کتاب خدا آنان را ارجاع به رسول داده و طبق آیه
﴿ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَهِ﴾4 و طبق آیات ﴿أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ﴾5 و آیات ﴿وَ أَطِيعُوا اللَهَ
- سوره حشر: ٥٩ ـ آیه ٧.
- سوره مائده: ٥ ـ آیه ٥٥.
- در «غایة المرام» ص ١٠٣ از طریق عامّه ٢٤ حدیث و از طریق خاصه ١٩ حدیث در ص ١٠٧ نقل کرده است.
- سوره النّساء: ٤ ـ آیه ٦٤.
- سوره النّساء: ٤ ـ آیه ٥٩ و سوره مائده: ٥ ـ آیه ٩٢ و سوره نور: ٢٤ ـ آیه ٥٤ و سوره محمّد (ص) ٤٧ ـ آیه ٣٣ و سوره تغابن: ٦٤ ـ آیه ١٢. و آل عمران: ٣ ـ ٣٢ و ١٣٢: ﴿أَطِيعُوا اللَهَ وَ الرَّسُولَ﴾
