
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
151پیغمبرى اهلى و ثَقَلى است و اینها اهل بیت من و ثَقَل من هستند.»
ام سلمه گفت: آیا من از اهل تو نیستم؟ حضرت فرمودند: تو به خیر هستى ولیکن اهل من و ثَقَل من ایشانند. در این حال خداوند آیه تطهیر را فرستاد.1
و از حضرت صادق علیه السّلام روایت است که از آن حضرت سؤال شد که پایهها و ستونهاى اسلام بر چه بنا شده است که چون به آنها اخذ شود و عمل شود عمل انسان را پاک و جهالت امور دیگر براى انسان ضرر ندارد؟ فرمود: شهادت بر لا الهَ الَّا اللَهُ وَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم، و اقرار به آنچه خدا به پیغمبرش نازل فرموده است، و اداى حقّ زکات در مال، و ولایتى را که خدا مردم را به آن امر نموده است و آن ولایت آل محمّد علیهم السّلام است چون حضرت رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فرمود:
مَنْ ماتَ وَ لَمْ یعْرِفْ امامَ زَمانِهِ ماتَ میتَةً جاهِلِیةً.
«کسى که بمیرد و امام زمان خود را نشناخته باشد به مردن مردمان جاهلى از دنیا رفته است،»
قال اللَه: ﴿أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾
فَکانَ عَلِىٌّ علیه السّلام ثُمَّ صارَ مِنْ بَعْدِهِ الْحَسَنُ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ الْحُسَینُ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ عَلىُّ بْنَ الْحُسَینِ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ مُحَمَّدُ بنُ عَلِىًّ ثُمَّ هکَذا یکُونُ الْامْرُ، انَّ الْارْضَ لا تَصْلُحُ الّا بِامامٍ عَلَیهِمُ السَّلامُ.2
خداوند فرموده است:
«از خدا اطاعت کنید و از رسول خدا و صاحبان امر اطاعت کنید. پس صاحب امر على علیه السّلام بود و بعد از آن حضرت، حسن بود و سپس حسین و سپس علىّ بن الحسین و سپس محمّد بن على و همچنین امر تا آخر، یکى بعد از دیگرى خواهد بود، زمین صالح نمىشود مگر به وجود امام علیهم السّلام.»
استدلال منصور بن حازم بر لزوم وجود امام براى فهم قرآن
محمّد بن یعقوب کلینى با اسناد خود از منصور بن حازم روایت مىکند که گفت: به حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام عرض کردم: خداوند بزرگتر و والاتر است از آنکه به مخلوقاتش شناخته شود بلکه مخلوقات به خدا شناخته مىشوند، فرمود: راست مىگوئى. عرض کردم: کسى که بشناسد که پروردگارى دارد سزاوار است آنکه موجبات رضا و غضب او را نیز بشناسد تا آنکه مرتکب عملى که موجب خشم
- این حدیث را مفصلا در «تفسیر صافى» ج ١ ص ٣٦٤ آورده است.
- «تفسیر صافى» ج ١ ص ٣٦٥.
