وظیفه فرد مسلمان در احیای حكومت اسلام

 پایان روز معلوم است، بمجرّد رؤیت ساعت مقدار باقیمانده از آن كه براى حركت و فعّالیت است معلوم است.

 در این صورت گرچه انسان نیز مى‌تواند از مقدار باقیمانده از شب، و یا از مقدار گذشته از روز با توجّه كوتاهى مقدارش را بدست آورد؛ ولیكن این فائده‌اى به حال او ندارد. عمده در روز دانستن آن است كه: چقدر از روز مانده است؟ و ما وظائف محوّله خود را باید در این مقدار بجاى آوریم؛ نه چقدر گذشته است، آن بدرد ما چه مى‌خورد؟ و نیز در شب آنچه براى ما مفید است كه چقدر گذشته است؟ و ما بقدر كافى استراحت و خواب نموده‌ایم یا نه؟ و این به ساعات بعدى منوط نیست؛ بلكه فقط مربوط به ساعات پیشین است.

 امّا ساعت ظهر كوك، مبدأ را اوّل روز و یا اوّل شب قرار نمى‌دهد. و وسط تقریبى شب قرار مى‌دهد.

 ساعت ١٢ یعنى نیمه شب تقریبى. و ساعت ١ بامداد یعنى یك ساعت از نیمه شب گذشته است. و این هیچ فائده ندارد؛ بلكه ضررهاى آن بسیار است. اوّل مقدار شب و یا مقدار روز را معین نمى‌كند. ثانیاً شب را از اوّل نمى‌شمرد؛ بلكه نیمى از شب را از روز قبل، و نیمى از آن را از روز بعد مى‌شمرد. و در این صورت یك شب تمام، به دو تكّه پاره شده؛ و احكام و وظائف شرعى و عرفى همه به هم مى‌خورد. و ساعت ١ بامداد كه هنوز صبح نشده است، بلكه چه بسا شش ساعت به آفتاب مانده است؛ ولى معذلك آنرا از ساعات بامداد مى‌شمرد. و ثالثاً مردم در كار خود حیران و سرگردان مى‌مانند. یك مبدئى به آنها داده شده است؛ نیمه شب، مبدئیت این مبدأ بچه درد آنها مى‌خورد؟ نه با آن كار خود را مى‌توانند مشخّص كنند نه استراحت خود را.

 و ساعات كار ادارى و مدارس، و دانشگاهها و نظام، و غیرها بر این اساس كه تنظیم شود. مثلًا معین كنند: مردم ساعت ٨ دنبال كار بروند در زمستانها ساعت ٨ قدرى از آفتاب مى‌گذرد؛ ولى در تابستانها چهار ساعت از آفتاب مى‌رود. و در این صورت انسان چهار ساعت تمام در اعتدال هوا در منزل بیكار آرمیده، و هنگام گرما و هواى خفقان‌آمیز باید به حركت درآید و این موجب إتلاف وقت و عدم تنظیم ساعات بر اساس احتیاج بدنى، و مناسبات بهداشتى و حفظ الصّحة عالمى است.

 نیمه شب را ابتداى زمان قرار دادن، فقط براى كارخانه دارهائى كه كارگران خود را چون آلات و ابزار كار شمرده، نه خوابى، نه راحتى، نه روزى، نه روشنائى، نه بهداشت، و حفظ الصّحه‌اى براى آنها قائل نیستند. و بشر را متحیر و سرگردان آلت مقاصد مادّى و بهره بردارى خود قرار مى‌دهند مى‌باشد.

 و در این صورت مردم تا قریب ساعت ٨ مى‌خوابند. از فیوضات بین الطّلوعین محروم، و از سحرخیزى بى بهره مى‌مانند. و طبعاً كسى كه ساعت ٨ دنبال كار برود، تا ساعت ٢ بعداز ظهر، و یا ٤ ساعت بعداز ظهر كار كند؛ و اوّل شب خود را به مطالعه و بیدارى و تفریح بگذراند، و تا قریب نیمه شب بیدار باشد؛ خوابش در آخر شب بوده، و تا به صبح بطول مى‌انجامد. و در این صورت از همه مواهب الهى و بهداشتى محروم مى‌گردد.

 ساعات كار معلّمان باید طورى تنظیم شود كه: بهترین ثمرات را در بهترین شرائط و مناسبات بهداشتى، و سلامتى و تنّعم طبیعى، و روحى بدست آورد.

 ما در ج ٦ از امام شناسى و در رساله نوین در بناء اسلام بر سالها و ماههاى قمرى، از این موضوع بطور مختصر سخن به میان آورده‌ایم.