رساله نکاحیه

را با خود به جنگ میبرد.¹

 البتّه لازم است كه زنان امور پرستارى و مداواى مجروحین، مثل شكسته‌بندى و زخم‌بندى و تزریقات را فرا گیرند تا بتوانند به مجروحین كمك كنند.

 همچنین تعیین گروه خون، و بعضى از اقسام جرّاحى را بدانند، تا بتوانند در این موارد مفید واقع گردند. البتّه این كمك‌ها كفایةً بر عهده آنهاست.

 بلكه در این زمان باید امور فنّى، برق، مكانیكى، مخابرات و بى‌سیم و دیگر امور را با همه انواعش بیاموزند تا از آنها در جنگهاى اسلامى استفاده شود.

 و اشكالى ندارد كه فنون نظامى را نیز بیاموزند، براى استفاده در مواردیكه نیاز به دفاع از حریم خود و مؤمنین داشته باشند در اقسام جهاد واجب بر آنها.»

 و در تعلیقه این مطالب آورده‌ام: «ناگفته نماند تمام این مطالب كه ذكر شد، در صورتى است كه زنان با مردان آمیزش پیدا نكنند و هر كدام بكار خود مشغول بوده از اختلاط بپرهیزند. همچنین جائز نیست زنان در هنگام مداواى مردان، نظر بر مواضع محرّم آنان بیندازند، و یا بدن آنها را لمس كنند مگر در مواقع ضرورت.»

 و أیضاً آورده‌ام: «و چنین گمان نرود كه فراگیرى فنون جنگ براى زنان و رزم آزمائى، مستلزم اختلاط مرد و زن در صفهاى واحدى است؛ زیرا كه اینگونه استلزام اختلاط، در حكومت‌هاى جائر و كافر است كه بناى آنها بر مراعات دستورات و قوانین اسلام نیست؛ ولیكن گفتار ما در اینجا راجع به حكومت اسلام است و بنابراین بر عهده دولت اسلام است كه به زنان آداب رزم و جنگ را بطور صحیح بیاموزد؛ و راه دفاع از جان و نفس آنان را به آنها نشان دهد بطوریكه هیچیك از محظورات مذكوره لازم نیاید؛ همچنانكه بر عهده دولت اسلام‌