رساله نکاحیه

 غایة الامر در «نور ملكوت» چون بحث فقط در بالا بودن ارزش و كثرت اولاد است آن عبارت آمده است؛ و در «ترجمه رساله بدیعه» چون بحث در مقدار وسعت علوم و وظائف زن مسلمان است این عبارت آمده است.

بدون در نظر گرفتن صدر و ذیل و قرائن كلام، نمى‌توان آنرا تضعیف نمود

 مرد ناقد نباید از مجموع كلام چشم بپوشد، و صدر و ذیل آنرا درهم نیامیزد، و عبارات و قرائن و شواهد دالّه بر مراد را نادیده بگیرد؛ آنگاه از اطلاق گفتارى سوء استفاده كند و فوراً در صدد تضعیف و تزییف و نقد آن برآید!

 بارى! اینها همه بحث ما در پاسخ اوّل به ایشان كه در مرحله ایراد بر حقیر قرار گرفته بود، بوده است.

ناقد كلام علامه باید وارد بحث شود نه آنكه فقط بگوید: اینكه درست نیست!

 و امّا بحث دوّم كه در مرحله ایراد بر حضرت استاد علّامه قدّس الله سرّه قرار گرفته است و عبارت ایشان را از تفسیر حكایت نموده‌اند كه: «روش پسندیده در زندگى زن در اسلام، آنست كه به اداره امور داخلى [منزل‌] و تربیت فرزندان مشغول باشد. این شیوه گرچه واجب نیست، امّا ترویج و ترغیب استحبابى موجب نگاهداشت این سنّت شده است.»

 آنگاه فقط به اینگونه اشكال كرده‌اند كه: «این دیدگاه به اتّكاى آیات و روایاتى به این نتیجه و جمع‌بندى رو آورده است. از آن جمله، تكلیف الهى در آیه سوره أحزاب‌ ﴿: وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ﴾ (را) عامّ گرفته‌اند؛ و آن را به معنى خانه نشین تفسیر كرده‌اند؛ و تمامى زنان را (و نه فقط زنان پیامبر) مكلّف به آن دستور دانسته‌اند.» (و این مستفاد از عبارات حقیر است در «ترجمه رساله بدیعه» ص ٢١٨)

 پاسخ ایشان اینست كه: آرى، نظریه اسلام و قرآن درباره زنان همان نظریه علامه است؛ و گفتار حقیر هم متّخذ از قرآن و سنّت است. شما اگر توان آنرا دارید باید بطور تفصیل وارد بحث شوید، و همانطور كه حضرت علّامه بطور مشروح از ادلّه، مطالب و نتیجه گیرى خودشان را بیان كرده‌اند، شما هم‌