سر الفتوح ناظر بر پرواز روح
سر الفتوح اثر علامه طهرانی قدّس سرّه که با بیانی شیوا، به تبیین مبانیِ مکتب توحید و عرفان می‌پردازد. این کتاب در حقیقت نقدِ کتاب «پرواز روح» اثر سید حسن ابطحی است. در فصل اول به نقدِ محورهای کتابِ «پرواز روح» پرداخته، و در فصل دوم در ضمن تعلیقاتی، جای جای کتابِ مذکور را مورد تحلیل و بررسی قرار داده‌اند. اهم مطالب: • نقد و بررسی نظریه عدم نیاز به استاد کامل • اثبات فطری بودن و عقلانی بودنِ نیاز به استاد • اثبات نیاز به استاد با توجه به آیات و روایات. • بررسی و تحلیلِ «انکار علمِ حکمت و فلسفه» که انکار آن یعنی دستگاه عقل در وجود انسان، عاطل و باطل است. • اثبات اینکه حجیّت هر چیزی به عقل است حتی کتاب و سنت • ذکر آیات و روایاتی که دعوت به تعقل و تفکر می‌کنند. • نقد و بررسی نظر کسانی که نهایتِ سیرِ انسان را شناخت امام زمان علیه السلام می‌دانند از آنجا که برخی مباحث این کتاب نیاز به شرح و تفسیر بیشتر داشته است حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، اقدام به درج مقدمه و تعلیقاتی بس نفیس نمودند که بر غنای مطالب افزوده است.
سر الفتوح ناظر بر پرواز روح
101دعوت حاج ملاّ آقاجان به زیارت مکان‌‌های زیارتی بی‌اصل و اساس، و نقد آن
پرواز روح، صفحه ٤٩:
او [حاج ملاّ آقاجان] می‌گفت:
«هر کجا امامزاده‌ای باشد ولو اصل و نسبش را ندانی و یا اصلاً کسی از سادات هم در آن مکان دفن نشده باشد، زیارت کن، زیرا آن محل به نام فرزند پیغمبر صلّی اللَه علیه و آله و سلّم ساخته و معرفی شده است و اساساً ما روح امامزاده را زیارت می‌کنیم، حال می‌خواهد جسمش آنجا دفن شده و از بین رفته باشد یا به کلی دفن نشده باشد، چه فرق می‌کند؟»1
- شکی نیست که زیارت امامزادگان به جهت انتساب آنها به اجدادشان باید صورت پذیرد و زیارت به نحو استقلال بدون حائزیّت این جهت صحیح نخواهد بود، ولی باید توجّه داشت که خود امامزادگان از نقطه نظر مراتب قرب و علوّ درجات دارای مراتب متفاوته‌‌ای هستند؛ مثلاً زیارت حضرت اباالفضل العّباس سلام الله علیه با زیارت یک فرد عادی منتسب به امام علیه السّلام یکی است؟! و یا زیارت حضرت زینب کبری و یا فاطمۀ معصومه سلام الله علیهما با زیارت یک سیّده از اولاد امام علیه السّلام تفاوتی ندارد؟! و یا ثوابی که در زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام از معصوم وارد شده است، که فرمود:
من زار عبدَالعظیم بِرِیٍّ کمن زار الحسینَ بکربلاء؛١ «کسی که به زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السّلام مشرّف شود چنان است که به زیارت حضرت اباعبدالله مشرّف شده است.»
برای زیارت سایر امامزادگان نیز آمده است؟!
از اینجا استفاده می‌شود که در زیارت امامزادگان استفاده از مقام و جایگاه آنها به مقدار میزان قرب و سعۀ وجودی و مراتب نورانیّت خود آنها است، نه بیشتر و بدین لحاظ باید نسبت به اقامۀ شعائر مذهبی نهایت دقت و تحقیق را مبذول داشت و خدای ناکرده به سمت و سوی افراط و تفریط پیش نرویم.
متأسّفانه امروزه مشاهده می‌شود که برای سادات به مصالح و سلیقه‌های مختلف جعل زیارت‌نامه می‌کنند و افراد ملزم به قرائت آنها می‌شوند. این بنده نیز خود شاهد بودم که در یکی از همین امکنه که به جهت قرائت فاتحه رفته بودم، با تمهید مقدّمات و تشریفاتی از ناحیۀ بازماندگان آن متوفّیٰ و دعوت افراد به اجتماع در محل و تهیّۀ دوربین فیلم‌برداری و قاری زیارت‌نامه، می‌خواستند بنده را نیز به همان مسلک و اسلوب مستمرّه بکشانند که با مخالفت صریح، از پرداختن به این مسأله استنکاف نمودم و صرفاً به قرائت فاتحه بسنده نمودم و به آنها متذکّر شدم دست از این کردار ناصواب نیز بردارند.
کوتاهی و تسامح در این مطلب موجب سوء استفادۀ بسیاری از مغرضین در ایجاد امکنۀ زیارتی و دعوت مردم به آن و جعل کرامات و خوارق عادات و بالنّتیجه سست شدن اعتقاد و باور آنها خواهد شد؛ چنانچه امروزه شاهد آن می‌باشیم. (معلّق)
١. کامل الزّیارات، ص ٣٢٤، باب ١٠٧؛ سفینة البحار، ج ٦، ص ٣٠؛ منتهی الآمال، ج ٢، ص ٣٩١.
- شکی نیست که زیارت امامزادگان به جهت انتساب آنها به اجدادشان باید صورت پذیرد و زیارت به نحو استقلال بدون حائزیّت این جهت صحیح نخواهد بود، ولی باید توجّه داشت که خود امامزادگان از نقطه نظر مراتب قرب و علوّ درجات دارای مراتب متفاوته‌‌ای هستند؛ مثلاً زیارت حضرت اباالفضل العّباس سلام الله علیه با زیارت یک فرد عادی منتسب به امام علیه السّلام یکی است؟! و یا زیارت حضرت زینب کبری و یا فاطمۀ معصومه سلام الله علیهما با زیارت یک سیّده از اولاد امام علیه السّلام تفاوتی ندارد؟! و یا ثوابی که در زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام از معصوم وارد شده است، که فرمود: