کتاب نفیس «مبانی تشیع» متن پیادهشدۀ هشت سخنرانی از حضرت علامه آیتاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون موضوعات اصیل اعتقادی همچون «توحید و ولایت»، «جبر و اختیار»، «خیر و شرّ»، «فقر و عبودیّت»، «واسطۀ فیض» و «عدالت صحابه» میباشد، که با بیانی شیوا به تبیین مبانی اصیل تشیّع، بر اساس آموزههای توحیدی و عرفانیِ پرداخته و برای اهل معرفت و سالکان طریق حق جهت وصول به حقیقت، راهگشا و راهنماست. اهم مطالب مندرج در این اثر: • تصحیح دید انسان، باعث خیر محض دیدن همه چیز • پیداش عنوان «بدی» و «شرّ» نسبی و در مقام مقایسه • معنای عبارت «لا تکرارَ فی التجلّی» • علت اینکه انبیاء و اولیاء خود را در پایینترین درجات میبینند • تحلیلی لطیف از مجبور یا مختار بودن انسان • عدم تنافی خواست خدا با اختیار و ارادۀ انسان • نسبت عمل انسان و مکافات عمل در دیدگاه اهل توحید • منطق جبر، راهی برای فرار از پذیرش مسئولیّت اعمال خویش • رفع شبهه از تندخو بودن حضرت یونس علیهالسلام • اختلاف درجات انبیاء در قرآنکریم • عدم دلالت بروزات خارجی اولیاء بر افضلیّت ایشان • نقدی بر وهابیت و نسبت شرک به تشیع • ولایت عبارتاست از توحید عملی • مکتب ولایت، مکتب تربیت • حقیقت فقر و عبودیت انسان • تنها راه نجات انسان اعتراف به الوهیت پروردگار و بیچارگی خود • فقر محض بودن پیغمبر در مقابل پروردگار • غلطبودن بیتفاوتی در مقابل حق و احتیاطکاری بیجا • اهلبیت علیهمالسلام راه اتصال بشریّت به پروردگار • نقد و بررسی قول اهلسنّت در عدالت مطلق صحابه
مبانی تشیّع
118گونی مسئلهاش برایتان حلّ شده است دیگر. یا میروید آنجا میپرسید: آقا، اینها وزنش چقدر بود؟ میگوید: آقا اینقدر؛ جنسش چه بود؟ این [جنس]. وقتی رفتید آنجا، چیزی برایتان نمیماند.
رحمت فراوان پروردگار برای مؤمنین به خدا و رسول خدا
کسی که ایمان به خدا پیدا کند، همینطوری که قرآن مجید میفرماید: ﴿ءَامِنُواْ بِٱللَهِ وَرَسُولِهِۦ﴾1، «ای کسانی که ایمان آوردهاید، ایمان به خدا و رسول بیاورید»، چرا؟ يُؤۡتِكُمۡ كِفۡلَيۡنِ مِن رَّحۡمَتِهِۦ﴾؛ آنوقت خداوند علیّأعلیٰ از رحمت خودش به شما زیاد میدهد، دو نصیب میدهد، دوتا بال شما را پر از رحمت میکند، و دیگر، یک نوری به شما میدهد که با آن نور میتوانید حرکت کنید. آدمی که ایمان به خدا ندارد نور ندارد، یعنی کور است. افرادی هستند در دنیا نابینایند، زندگی میکنند امّا زندگیشان زندگی بینایان نیست. اشخاصی که ایمان به خدا ندارند کورند، قلبشان کور است، درک نمیکنند، عیناً مانند کورهایی که در دنیا هستند و از مادّیات متمتّع نمیشوند و عالم آنها نسبت به تمام مبصرات بسته است، افرادی که آنطوری که باید و شاید ایمان به خدا ندارند آنها هم همینطورند؛ منتها، درجۀ عماء و بینایی متفاوت است، هرچه ایمان به خدا بیشتر باشد نور بیشتر، هرچه کمتر باشد نور کمتر.
ایمان به خدا بیاورید تا خدا به شما یک نوری بدهد که با آن بتوانید راه بروید. راه رفتن، تنها راه رفتن روی زمین نیست؛ سیر در عالم ملکوت است، سیر در اسماءِ نفس است، در منجیات است، در مهلکات است، در عوالم دیگر است. اگر ایمان به خدا بیاورید، آن نور را میتوانید پیدا کنید و آن مراحل را طی کنید؛ و الاّ میمانید. و اگر شما ایمان به خدا آوردید، با صاحب خانه آشنا میشوید؛ وقتی با صاحبخانه آشنا بشوید، تمام اتاقهای منزل، سردابهای منزل، استخر منزل، کلید خزائن منزل، جواهرات منزل، میوههای منزل، فواکه منزل، دست شماست، چون با
- سوره نساء (٤) آیه ١٣٦.

