
مناقب اهل بیت علیهم السلام
کتاب شریف «مناقب اهلبیت» بیاناتِ حضرت علامه آیة الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه میباشد که در مسجد قائم طهران دربارۀ حضرت امیرالمؤمنین و امام هادی علیهماالسلام ایراد فرمودهاند که در عین دقت و ظرافت در بیان حقایق و تبیین رقائق، از ویژگی و لطافت خاصی برخوردار است که در سخنان دیگران یافت نمیشود و با بیان مناقب حقیقی اهل بیت بر پایۀ مباحث معرفتی و حِکمی، با زبانی روان و بیانی شیوا، مسیر اصلاح نفوس و حرکت به عالم قُدس را هموار میسازند. مهمترین مطالب این اثر: • امیرالمؤمنین علیهالسلام مصداق صراط مستقیم • حیازت دو جنبۀ ملکوتی و بشری در امیرالمؤمنین علیهالسلام • امیرالمؤمنین علیهالسلام پدر معنوی امّت • انتقال حقیقت مقام پیغمبر به امیرالمؤمنین علیهالسلام • امیرالمؤمنین علیهالسلام وارث جمیع کمالات رسول خدا، به جز نبوت • نگاه امیرالمؤمنین علیهالسلام به حکومت • توضیحی مبسوط از قضایای جنگ بدر • انبیاء و اوصیای آنها خصوصاً امیرالمؤمنین علیهالسلام، میزان سنجش اعمال • پاسخ به برخی افترائات علیهِ شیعه • شرحی مبسوط از فداکاری، گذشت، ایثار و عدالتِ امیرالمؤمنین علیهالسلام • طلوع صفات جمال و جلالِ خدا در امیرالمؤمنین علیهالسلام • هر چه ترازوی عمل شیعیان به ترازوی امیرالمؤمنین نزدیکتر، در دنیا و آخرت کامیابتر • خفقان شدید علیه شیعیان در زمان امام هادی علیهالسلام
مناقب اهل بیت علیهم السلام
182بزنید؛ اگر دست شما را بریدند نمیتوانید بکشید! ﴿وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ﴾؛1 یعنی آنچه را که بر شما وارد کردند عین آن و عکسالعملش را میتوانید بر آن شخص وارد کنید، نه زیادتر؛ و اگر هم عفو کنید بهتر است.
شدّت عدالت امیرالمؤمنین علیه السّلام در برخورد با برادرشان عقیل
پس امیرالمؤمنین شد میزان؛ میزان گذشت، میزان عدل، میزان اغماض.
سابقا برای شما قضیّۀ عقیل را عرض کردم؛ عقیل برادر اوست، بین او و بین امیرالمؤمنین نهایت صمیمیّت است، نهایت رأفت و الفت، مردی است محترم، بیست سال از امیرالمؤمنین عمرش بیشتر است،2 در نهایت فقر زندگی میکند. آمد خدمت امیرالمؤمنین و از بیتالمال طلب کرد، حضرت میفرماید:
دیدم فقیر و مستمند بود، فرزندان او را دیدم که رنگشان از شدّت فقر سیاه و کبود شده بود، مانند آنکه با نیل رنگ کردهاند، و گرد و غبار فقر و غربت بر صورت بچّهها نشسته بود.
آمد پیش امیرالمؤمنین و تقاضا کرد، یکی دو مرتبه تکرار کرد. حضرت آهن را داغ کرد و به بدنش چسباند، چون عقیل نمیدید، صدای نالهاش بلند شد. حضرت فرمود:
مادر بر تو بگرید! (یعنی: بمیری!) تو از این آهنِ داغ من فریاد میکنی، آنوقت مرا دعوت میکنی به آتش غضب پروردگار که خدا برای مخالفین و متمرّدین قرار داده. من از بیتالمال همۀ مسلمانها که مال همۀ آنهاست، حقّ آنها را به تو بدهم! صبر کن، این مقدارِ عطا قسمت میشود، آن مقداری که سهمیۀ من شد من به تو میدهم.
این را میگویند میزان عدل. ترازو خوب کار میکند، میزانیّه اشتباه نمیکند. بیتالمال مسلمین دست امیرالمؤمنین است، از شرق و غرب برای آن حضرت میآورند، ولی بین عقیل، برادر محترم و عابد که با هم نهایت محبّت و صمیمیّت دارند، و بین
- سوره بقره (٢) آیه ١٧٩.
- الطبقات الکبریٰ، ج ٤، ص ٣١؛ الاستیعاب، ج ٣، ص ١٠٩٠.
