کتاب ذی‌قیمت «رسالةٌ حولَ مسئلةِ رؤیةِ الهلال» اثر نفیس حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، مکاتبات و مراسلاتی است به زبان عربی پیرامون «مسئله رؤیت هلال» که بین ایشان و استاد مکرّمشان آیة‌اللَه حاج سید ابوالقاسم خوئی رضوان‌اللَه‌علیه برقرار بوده است. مرحوم آیة‌اللَه خوئی برخلاف مشهور، معتقد به عدم لزوم اشتراک افق در میان شهرها و کشورها بوده و صرف رؤیت در یک قسمت از زمین را برای حکم به دخول ماه جدید در جمیع امکنه، کافی می‌دانستند. مرحوم علامه طهرانی در طیّ مراسلات و مکاتباتی به نقد و رد این نظریۀ استاد، همراه با ادلۀ متقن و شواهد مستدل و قرائن قطعی و مؤیداتی از علم هیئت و نجوم، پرداخته و جمیع مواضع استاد خویش را یک‌به‌یک به مهمیز نقد کشانده و به‌روشنی به ثبوت می رساند که حق با نظر مشهور است که اشتراک آفاق بین شهرها و کشورها برای دخول ماه جدید لازم و ضروری است و حکم به دخول ماه در یک شهر، موجب حکم به دخول آن در بلاد بعیده نخواهد بود و آنها باید طبق افق شهر یا کشور خویش، دخول ماه را مورد توجه قرار داده و طبق همان احکام شرعی خویش را معمول دارند. این کتاب، شامل ابحاث علمی، فقهی و فنّی بوده که به زبان عربی از ناحیۀ طرفین نگاشته شده است که برای اهل علم و فضل و طالبان فقاهت فنی و اجتهادی در شناخت شیوۀ صحیح استنباط و اجتهاد، و کیفیت تجمیع شواهد و قرائن، و چگونگی دلالت ادلّه، الگویی بی‌نظیر می‌باشد.
رسالة حول مسألة رؤية الهلال
116هذا كلُّه من جهة أیام الأسابیع، من الجمعة و السبت و غیرهما.
و تتبعها أیام الشهور من الواحد و الإثنین و غیرهما.
فإذا فرضنا أنّ الشّمس طلعت فی یوم الثامن من إیلول على مشرق هذا الخطّ، علمنا بأنّها غربت یوم الثامن من إیلول عن مغربه فابتداء الثامن فی جهة المشرق یساوق انتهائه فی جهة المغرب؛ ففی المشرق یكون الثامن و فی المغرب یكون التاسع.
و لا فرق فیما ذكرنا فی الشهور الشمسیة بین الرومیة و الفرسیة و الروسیة و الفرنسیةو غیرها.
فإذا فرضنا أنّ فی مشرق هذا الخطّ یكون یوم الأحد السابع من خردادماه، یكون فی مغربه یوم الأثنین الثامن منه.
فكلّ أحد یسافر من المشرق إلى المغرب، مارّاً عن هذا المبدء، لابدّ و أن یقدّم