اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

این فایل صوتی در حال پخش است
در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر

رسالة حول مسألة رؤية الهلال‏

28٬132
فقه واصول

کتاب ذی‌قیمت «رسالةٌ حولَ مسئلةِ رؤیةِ الهلال» اثر نفیس حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، مکاتبات و مراسلاتی است به زبان عربی پیرامون «مسئله رؤیت هلال» که بین ایشان و استاد مکرّمشان آیة‌اللَه حاج سید ابوالقاسم خوئی رضوان‌اللَه‌علیه برقرار بوده است. مرحوم آیة‌اللَه خوئی برخلاف مشهور، معتقد به عدم لزوم اشتراک افق در میان شهرها و کشورها بوده و صرف رؤیت در یک قسمت از زمین را برای حکم به دخول ماه جدید در جمیع امکنه، کافی می‌دانستند. مرحوم علامه طهرانی در طیّ مراسلات و مکاتباتی به نقد و رد این نظریۀ استاد، همراه با ادلۀ متقن و شواهد مستدل و قرائن قطعی و مؤیداتی از علم هیئت و نجوم، پرداخته و جمیع مواضع استاد خویش را یک‌به‌یک به مهمیز نقد کشانده و به‌روشنی به ثبوت می رساند که حق با نظر مشهور است که اشتراک آفاق بین شهرها و کشورها برای دخول ماه جدید لازم و ضروری است و حکم به دخول ماه در یک شهر، موجب حکم به دخول آن در بلاد بعیده نخواهد بود و آنها باید طبق افق شهر یا کشور خویش، دخول ماه را مورد توجه قرار داده و طبق همان احکام شرعی خویش را معمول دارند. این کتاب، شامل ابحاث علمی، فقهی و فنّی بوده که به زبان عربی از ناحیۀ طرفین نگاشته شده است که برای اهل علم و فضل و طالبان فقاهت فنی و اجتهادی در شناخت شیوۀ صحیح استنباط و اجتهاد، و کیفیت تجمیع شواهد و قرائن، و چگونگی دلالت ادلّه، الگویی بی‌نظیر می‌باشد.

سرای جاوید

رسالة حول مسألة رؤية الهلال‏

139
  •  الأرض و دائرة انعكاس شعاع الشّمس علیه؛ بمعنى غروب الشّمس قبل غروب القمر حتّى تكون دائرة انعكاس نور القمر على الأرض خارجةً عن دائرة انعكاس شعاع الشّمس علیها.

  •  ففی هذه الحالة حیثما یكون الرائی فی داخل دائرة انعكاس نور القمر و خارجاً عن دائرة انعكاس شعاع الشّمس یرى الهلال بالسهولة.

  •  إذا عُلم هذا فنقول: قد ذكرنا سابقاً أنّ الأرض كرویةٌ، لا یتمیز بعض أصقاعها عن بعض؛ و هی مع ذلك تدور حول نفسها مرّةً واحدةً فی أربع و عشرین ساعةً.

  •  فلا تمرّ لحظة من الأرض إلّا و ناحیةٌ منها تكون مقارنةً لغروب الشّمس فی ناحیةٍ، برٍّ أو بحرٍّ، سهلٍ أو جبلٍ؛ بمعنى اختفائها تحت أُفق هذه الناحیة، بخروج دائرة انعكاس ضوئها عنها؛ فإذا خرج القمر عن الشعاع فی أی لحظةٍ فرض، فلابدّ و أن یكون زمان ذلك الخروج مقارناً مع غروب الشّمس فی ناحیةٍ ما؛ فتنطبق دائرة نوره المنعكس على الأرض على هذه الناحیة لا محالة؛ فیصیر قابلًا للرؤیة بلا إشكال.

  •  ثمّ نقول: لما كان الخروج عن الشعاع معیناً فی العلوم الفلكیة فی كلّ شهر فی غایة الدقّة؛ و هذا الخروج یكون مقارناً مع غروب الشّمس فی ناحیةٍ ما بالضرورة؛ فإذن یصیر الهلال قابلًا للرؤیة فی ناحیةٍ ما بعد نفس خروجه عن الشعاع بلا ریب.

  •  فإذا جعلنا الرُّؤیة طریقاً محضاً، و كاشفةً صرفةً یلزم أن یكون الشهر الشرعی مساوقاً مع الشهر الفلكی دائماً فإذن تسقط الشهور المبدوّة بالرُّؤیة، و یصیر المیزان الشهور الفلكیة المبنیة على الجدول أو الحساب أو العدد، و قد ذكرنا أنّه مخالف لإجماع المذهب، و مخالف لصریح النصوص المتواترة و الفتاوى بلا شبهةٍ و إشكالٍ.

  •  و هذا محلّ إمعان النظر و الدقّة، فإنّ بحثنا هذا فی غایة الدقّة.

  •  لكن المورد لم یتأمّل مغزى ما أردناه، فأشكل بأنّ نقطة الخروج عن الشعاع لا یلازم إمكانیة الرُّؤیة و لا یلازم بلوغ القمر إلى تلك النقطة، بحیث یكون قابلًا للرؤیة، بل یمكن أن یكون الوقت فیه نهاراً فلا یزال القمر فی الآفاق و الدوائر الأرضیة التی تقابل ضوء الشّمس حتّى تغرب؛ و لم یعرف بأنّا لم نعین ناحیة الرُّؤیة نقطةً خاصّةً حتّى یرد علینا ما وَرد، بإمكان كونها نهاراً، و لا یرى القمر فیها إلّا إذا تطابق الافقان و المغربان.

  •  بل ذكرنا ناحیةً ما، أی ناحیةً غیر مشخّصة؛ فالأرض بحركتها الدوریة فی كلّ لحظة تقارن غروب الشّمس فی ناحیةٍ غیر مشخّصةٍ من أی النواحی.

/ 0