کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، رسالهای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیمالقدر را به ثبوت میرساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بهنحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت میرسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی بهعنوان شرط صحّت، واجب شمرده میشود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادلهای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذیقیمتِ خود به ثبوت میرساند و به این مطلب نیز اشاره میفرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقهای که در اواخر عمر مرقوم داشتهاند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم راندهاند.
صلاة الجمعة
106أما الثّانی: فلأنّ المفید ـ قدّس سرّه ـ لم یتعرّض لذکر الجمعة أصلاً، بل ذَکَر جواز إقامة الفقهاء لهذه الصَّلوات لا من أجل المنصبیّة، لضرورة الفقه بعدم المنصبیّة فی هذه الصلوات، و ما أدری ما وجه الاستشهاد بهذه العبارة؟! و لعلّه لأجل شمول صلاة الأعیاد لصلاة الجمعة بناءً علی أنّ الجمعة عید، و فیه ما لا یخفی.
و بالجملة لا ریب فی أنّ المفید قدّس سرّه قائل بالوجوب التعیینی1، فما ذهب إلیه هؤلاء الأعاظم فی توجیه کلماته علی ما یوافق مذهبهم غیر وجیه.
الثّانی: الشیخ محمّد بن یعقوب الکلینی لأنّه أورد فی کتابه «الکافی» جملةً من الأخبار، و لم یأت بکلام یدلّ علی الاشتراط، و ظاهره عدمه لأنّه ذکر فی صدر کتابه بأنّ الأخبار الواردة فی هذا الکتاب کلّها صحیحة.
الثالث: الشیخ الصدوق فی «الفقیه» حیث إنّه ذَکَر بعض الأخبار الدّالة بعمومها علی وجوب صلاة الجمعة علی الإطلاق و لم یأت بکلام یدلّ علی الاشتراط مع أنّه ذکر فی صدر کتابه أنّه ما أورد فی هذا الکتاب إلاّ الروایات الصحاح الّتی أفتی هو ـ قدّس سرّه ـ علی طبق مضمونها، و قال فی «الأمالی» فی وصف دین الإمامیّة:
و الجماعة یوم الجمعة فریضةٌ واجبةٌ و فی سائر الأیّام سنّة، فمن ترکها رغبة عنها و عن جماعة المسلمین من غیر علّة فلا صلاة له، و وضعت الجمعة عن
تسعةٍ. ثمّ عدّ هؤلاء2.3
- ـ و هو مطلق مع حضور الإمام أو بدون حضوره. (منه عُفی عن جرائمه)
- ـ الأمالی، ص ٧٤٣.
- ـ و هذا أیضاً یدلّ علی الإطلاق و عدم الاشتراط لا بالنّسبة إلی شرط الوجوب و لا بالنّسبة إلی شرط الصّحّة. (منه عُفی عن جرائمه)

