اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

این فایل صوتی در حال پخش است
در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر

صلاة الجمعة

24٬858
فقه واصول

کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، رساله‌‌ای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیم‌القدر را به ثبوت می‌رساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه به‌نحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت می‌رسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی به‌عنوان شرط صحّت، واجب شمرده می‌شود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادله‌ای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذی‌قیمتِ خود به ثبوت می‌رساند و به این مطلب نیز اشاره می‌فرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقه‌ای که در اواخر عمر مرقوم داشته‌اند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته‌ و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم رانده‌اند.

سرای جاوید

صلاة الجمعة

123
  •  و فیه أوّلاً: أنّ هذه الصَّحیحة لا تدلّ علی أنّ الأصل فی یوم الجمعة صلاة أربع رکعات، و لا تدلّ علی أنّ الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم صلّی فی الحضر أربع رکعات، بل تدلّ علی أنّه أضاف للمقیم رکعتین و أسقطهما لمن تجب علیه الجمعة، فیمکن أن صلّی صلّی الله علیه و آله و سلّم فی الحضر صلاة الجمعة من أوّل الأمر.1

  •  و بعبارة اُخری لا دلالة فیها علی أنّ نُزول آیة الجمعة یکون بعد مضیّ مدّةٍ صلّی صلّی الله علیه و آله و سلّم فیها بأربع رکعات، فعلی هذا لا مجال لاستصحاب الظّهر أربع رکعات، لعدم الیقین السابق بإتیان الظّهر علی هذا النّهج. و أمّا روایة حفص بن غیاث أیضاً لا تدلّ علی أنّ الأصل أربع رکعات، ففی «التهذیب» مسنداً عن حفص بن غیاث قال:

  • سمعت بعض موالیهم یسأل ابنَ أبی لیلی عن الجمعة هل تجب علی المرأة و العبد و المسافر؟ فقال ابن أبی لیلی: لا تجب الجمعة علی واحدٍ منهم، و لا المخالف. فقال الرّجل: فما تقول إن حضر واحد منهم الجمعة مع الإمام فصلاّها معه هل تَجزیه تلک الصلاة عن ظهر یومه؟ فقال: نعم. فقال له الرجل: و کیف یجزی ما لم یفترضه الله علیه عمّا فرضه الله؟! و قد قلتَ إنّ الجمعة لا تجب علیه، و مَن لم تجب الجمعة علیه فالفرض علیه أن یصلّی أربعاً‌، و یلزمک فیه معنی أنّ الله فَرض علیه أربعاً. فکیف أجزأ عنه رکعتان مع ما یلزمک أنّ من دخل فیما لم یفرضه الله علیه لم یجز عنه ممّا فرض الله علیه؟

  • فما کان عند ابن أبی لیلی جواب و طلب إلیه أن یفسّرها له فأبی، ثمّ سألته أنا عن ذلک فقال: إنّ الله عزّ و جلّ فرض علی جمیع المؤمنین و المؤمنات و رخّص للمرأة و المسافر و العبد أن لا یأتوها، فلمّا حضروها سقطت الرّخصة و لزمهم الفرض الأوّل، فمن أجل ذلک أجزأ عنهم، فقلت: عمّن هذا؟ فقال: عن مولانا أبی عبدالله علیه السّلام2.

    1. ـ و الظاهر أنّ سورة‌ الجمعة مدنیّةٌ، فعلی هذا التّمسّک باستصحاب صلاة الظهر أربع رکعات بمکان من الإمکان. (منه عُفی عن جرائمه)
    2. ـ تهذیب الأحکام، ج ٣ ص ٢٢؛ بحار الأنوار ج ٨٦، ص ١٦٨ مع اختلاف قلیل.
/ 22