کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، رسالهای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیمالقدر را به ثبوت میرساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بهنحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت میرسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی بهعنوان شرط صحّت، واجب شمرده میشود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادلهای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذیقیمتِ خود به ثبوت میرساند و به این مطلب نیز اشاره میفرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقهای که در اواخر عمر مرقوم داشتهاند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم راندهاند.
صلاة الجمعة
133و أمّا قَبْله و إن بنی علی الانعقاد لکان إمکان انعقادها فی محلّ آخر علی حاله، فإذا فرضنا أن تکون سعة المدینة مثلاً فرسخین1 مربّعاً و بنی علی انعقاد الجمعة فی وسطها فلازم هذا التقریب وجوب الجمعة لمن کان بُعده عن هذه الجمعة الّتی بنی علی انعقادها ثلاثة فراسخ، لأنّ المفروض إمکان إقامة الجمعة عند جانب المدینة بفرسخ فمن کان یَصدُق علیه أنّه بَعُدَ عن هذه الجمعة الممکن إیقاعها فی هذا المکان بفرسخین صدق أنّه بَعُدَ عن الجمعة التی بنی علی انعقادها فی وسط المدینة بثلاثة فراسخ، مع أنّ من الضّروریّ عدم وجوب السعی إلاّ لمن کان دون فرسخین لا مَن کان دون ثلاثة فراسخ.
فالأولی التقریب الثّانی کما هو الأظهر و هو سقوط الجمعة عمّن بَعُدَ عن مکان لو بنی علی انعقاد الجمعة لعقدوها فی ذلک المکان حتماً، فعلی هذا مَن کان بعیداً عن مکان یکون البناء علی انعقاد الجمعة فیه بفرسخین لو بنی علی إقامة الجمعة عند اجتماع الشرائط فقد کان اقامته للجمعة فی محلّه، فلا یَصدُق علیه أنّه بَعُدَ عنها بفرسخین، فینحصر مورد صِدْق البُعد بفرسخین بمن لم یجتمع عنده من الشرائط التی یکون منها العدد.
إلاّ أنّه یرد علی هذا التقریب أیضاً أنّه لو بنی أهل المدینة علی إقامة الجمعة خارجها بفرسخین أو بنی مَن بَعُدَ عن المدینة بفرسخین أن یسعی إلیها و صلّی مع جماعة یصلّون فی المدینة لکان لازم هذا التقریب عدم وجوب الصلاة بالنسبة
إلیهم للفرض بأنّ وجوبه إنّما هو علی مَن کان دون فرسخین بالنسبة إلی المکان الذی لو بنی علی انعقاد الجمعة لانعقدت فی ذلک المکان، مع أنّا فرضنا أنّ هؤلاء یأتون علی عقد الجمعة علی بُعد فرسخین.
- ـ بل أربعة فراسخ. (منه عُفی عنه)

