کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، رساله‌‌ای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیم‌القدر را به ثبوت می‌رساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه به‌نحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت می‌رسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی به‌عنوان شرط صحّت، واجب شمرده می‌شود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادله‌ای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذی‌قیمتِ خود به ثبوت می‌رساند و به این مطلب نیز اشاره می‌فرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقه‌ای که در اواخر عمر مرقوم داشته‌اند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم رانده‌اند.
صلاة الجمعة
140هذا و علی فرض تسلیم ظهورها فی إمام الأصل لابدّ إمّا من تأویلها بمطلق من یَخطب، أو حملها علی صورة وجود الإمام و سلطنته، جمعاً بینها و بین الإطلاقات المتقدّمة الآبیة عن التّقیید.
و منها: موثّقة سماعة المتقدّمة.
و منها: موثّقته الاُخری:
«قال: سألتُ أبا عبدالله علیه السّلام عن الصلاة یوم الجمعة، فقال: أمّا مع الإمام فرکعتان، و أمّا لمن صلّی وحده فهی أربع رکعات و إن صلّوا جماعة1».
و جوابهما یظهر ممّا مرّ.
الطائفة الثّالثة من الرّوایات و الجواب عنها
الطائفة الثالثة: الروایات الدالّة علی أنّ الجمعة من مناصب الإمام:
منها: مرسلة ابن عصفور عنهم علیهم السّلام:
«إنّ الجمعة لنا، و الجماعة لشیعتنا2».
و منها: ما اُرسل عنهم أیضاً:
«لنا الخمس و لنا الأنفال و لنا الجمعة و لنا صفو المال3».
و منها: ما فی النّبویّ:
«إنّ الجمعة و الحکومة لإمام المسلمین4».
- ـ وسائل الشیعة، کتاب الصلاة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ٦ ج ٥، ص ١٦، ح ٨.
- ـ مصباح الفقیه، ج ٢، ص ٤٣٨، نقلاً عن رسالة الفاضل بن عصفور.
- ـ المصدر السابق.
- و ٢ـ المصدر السابق.