کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، رساله‌‌ای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیم‌القدر را به ثبوت می‌رساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه به‌نحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت می‌رسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی به‌عنوان شرط صحّت، واجب شمرده می‌شود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادله‌ای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذی‌قیمتِ خود به ثبوت می‌رساند و به این مطلب نیز اشاره می‌فرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقه‌ای که در اواخر عمر مرقوم داشته‌اند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم رانده‌اند.
صلاة الجمعة
162«إنّ الله فرض خمساً و ثلاثین صلاة منها صلاة الجمعة1».
لابدّ و أن یؤتی بها فی جماعة إلی یوم القیامة نصّ فی کون صلاة الجمعة تعیینیّاً لا تخییریّاً، فهذا النَّحو من الجمع الّذی ذهب إلیه مدّ ظلّه ممّا یأبی منه الذّوق العرفیّ فیخرج عن الجمع الدّلالی کما لا یخفی.
الدّلیل الثّانی للقائلین بالوجوب التخییری روایة زرارة و الجواب عنها
الوجه الثّانی: روایة زُرارة و هی صحیحةٌ، قال:
«حثّنا أبوعبدالله علیه السّلام علی صلاة الجمعة حتّی ظننتُ أنّه یرید أن نأتیه فقلت: نغدو علیک، فقال: لا إنّما عنیتُ عندکم2».
و ذلک لأنّه یستفاد من هذه الرّوایة أوّلاً أنّ زرارة کان تارکاً لصلاة الجمعة کما یستفاد هذا المعنی من عتاب الصادق علیه السّلام لعبد الملک بن أعین فی صحیحة زرارة الاُخری:
«مثلک یهلک و لم یصلّ فریضة فرضها الله»، الخ3.
- ـ وسائل الشیعة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ١، ج ٥، ص ٢، ح ١.
- ـ المصدر السابق، باب ٥، ج ٥، ص ١٥، ح ٢.
- ـ بل فی موثّقة ابن بکیر عن عبدالملک عن زرارة عن الباقر علیه السّلام مخاطِباً لعبد الملک: «مثلک یهلک و لم یصلّ»، الخ. (منه عُفی عنه)