کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، رساله‌‌ای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیم‌القدر را به ثبوت می‌رساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه به‌نحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت می‌رسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی به‌عنوان شرط صحّت، واجب شمرده می‌شود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادله‌ای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذی‌قیمتِ خود به ثبوت می‌رساند و به این مطلب نیز اشاره می‌فرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقه‌ای که در اواخر عمر مرقوم داشته‌اند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم رانده‌اند.
صلاة الجمعة
88الدّلیل الرابع علی القول المختار: سائر الإطلاقات الواردة فی المقام
الرابع من الأدلّة: سائر الإطلاقات الواردة فی المقام:
منها صحیحة أبی بصیر و محمّد بن مسلم عن أبی عبدالله علیه السّلام قال:
«إنّ الله عزّ و جلّ فرض فی کلّ سبعة أیّام خمساً و ثلاثین صلاة منها صلاة واجبة علی کلّ مسلم أن یشهدها إلاّ خمسة: المریض و المملوک و المسافر و المرأة و الصبیّ1».
و لا یخفی دلالتها علی العموم لأنّها دلّت علی أنّ فی کلّ اُسبوع إلی یوم القیامة أوجب الله تعالی خمساً و ثلاثین صلاة علی المکلّفین و کان منها صلاة الجمعة، فإنّه لو لم یجب فی یوم الجمعة صلاة الجمعة بل وجب أربع رکعات لزم أن یزید مقدار الفرائض عن هذا المقدار و حُمِل الفرض فی یوم الجمعة علی الجامع
بین أربع رکعات و بین رکعتین مع الخطبتین، کی لا تزید الفرائض علی القدر المذکور2.
- ـ المصدر السابق، باب ١، ص ٥، ح ١٤.
- ـ لم نفهم کیفیّة الاستدلال و أیّ فرق بین وجوب صلاة الجمعة و صلاة الظهر بأربع رکعات فی ضمن العدد خمس و ثلاثین، لأنّ المراد لیس عدد رکعات صلاة الظهر أ کانت أربعاً أو اثنتین بل نفس الصلاة ملحوظة هیهنا. (منه عُفی عن جرائمه)