کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، رسالهای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیمالقدر را به ثبوت میرساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بهنحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت میرسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی بهعنوان شرط صحّت، واجب شمرده میشود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادلهای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذیقیمتِ خود به ثبوت میرساند و به این مطلب نیز اشاره میفرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقهای که در اواخر عمر مرقوم داشتهاند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم راندهاند.
مرتب سازی:
صلاة الجمعة
50حسنة محمّد بن مسلم، قال: سألته عن الجمعة فقال: أذان و إقامة، یَخرج الإمام بعد الأذان فیصعد المنبر. الحدیث1.
صحیحة محمّد بن مسلم عن أبی جعفر علیه السّلام قال: تجب الجمعة علی سبعة نفر من المسلمین و لا تجب علی أقلّ من خمسة منهم الإمام و قاضیه و المدّعی حقّاً و المدّعی علیه و الشاهدان و الّذی یضرب الحدود بین یَدَی الإمام2.
صحیحة زرارة عن أبی جعفر علیه السّلام قال: صلاة الجمعة فریضة و الاجتماع إلیها فریضة مع الإمام، فمن ترک ثلاث جمع ترک ثلاث فرائض، و لا یترک ثلاث فَرائض من غیر عذر و لا علّة إلاّ منافق3.
صحیحة زُرارة عن أبی جعفر علیه السّلام قال: فرض الله علی النّاس من الجمعة إلی الجمعة خمساً و ثلاثین صلاة، منها صلاة واحدة فرضها الله عزّ وجلّ فی جماعة، و هی الجمعة، و وضعها عن تسعة: عن الصغیر و الکبیر و المجنون و المسافر و العبد و المرأة و المریض و الأعمی و مَن کان علی رأس فرسخَین4.
صحیحة أبی بصیر و محمّد بن مسلم عن أبی عبدالله علیه السّلام قال: إنّ
الله عزّ و جلّ فرض فی کلّ سبعة أیّام خمساً و ثلاثین صلاة، منها صلاة واجبة علی کلّ مسلم أن یشهدها إلاّ خمسة: المریض و المملوک و المسافر و المرأة و الصبیّ5.
- ـ المصدر السابق، باب ٢٥، ص ٣٩، ح ٣.
- ـ المصدر السابق، باب ٢، ص ٩، ح ٩.
- ـ مصباح الفقیه، ج ٢، ص ٤٣٩؛ و وسائل الشیعة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ٢، ج ٥، ص ٤، ح ٨ و ١٢، مع إختلاف قلیل.
- ـ وسائل الشیعة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ١، ج ٥، ص ٢، ح ١.
- ـ المصدر السابق، باب ١، ص ٥، ح ١٤.