کتاب شریف «صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، رسالهای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیمالقدر را به ثبوت میرساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بهنحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت میرسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی بهعنوان شرط صحّت، واجب شمرده میشود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادلهای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذیقیمتِ خود به ثبوت میرساند و به این مطلب نیز اشاره میفرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقهای که در اواخر عمر مرقوم داشتهاند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم راندهاند.
مرتب سازی:
صلاة الجمعة
51صحیحة أبی بصیر و محمّد بن مسلم عن أبی جعفر علیه السّلام قال: مَن ترک الجمعة ثلاث جمعات متوالیات طبع الله علی قلبه.1
صحیحة زرارة قال: قال أبوجعفر علیه السّلام: الجمعة واجبةٌ علی [کلّ] من إن صلّی الغداة فی أهله أدرک الجمعة. و کان رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم إنّما یصلّی العصر فی وقت الظهر فی سائر الأیّام، کی إذا قضوا الصلاة مع رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم رجعوا إلی رحالهم قبل اللّیل، و ذلک سنَّةٌ إلی یوم القیامة2.
صحیحة منصور عن أبی عبدالله علیه السّلام قال: یجمع القوم یوم الجمعة إذا کانوا خمسة فما زاد، فإن کانوا أقلّ من خمسة فلا جمعة لهم، و الجمعة واجبة علی کلّ أحدٍ، لا یعذر النّاس فیها إلاّ خمسة: المرأة و المملوک و المسافر و المریض و الصبیّ3.
قول أمیرالمؤمنین علیه السّلام فی خطبةٍ: و الجمعة واجبة علی کلّ مؤمن إلاّ علی الصبیّ، الخ4.
النبویّ: الجمعة حقّ واجب علی کلّ مسلم إلاّ أربعة5.
- ـ مصباح الفقیه، ج ٢، ص ٤٤٠؛ و وسائل الشیعة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ١، ج ٥، ص ٥، ح ١٥، مع اختلاف قلیل.
- ـ وسائل الشیعة، أبواب صلاة الجمعة و آدابها، باب ٤، ج ٥، ص ١١، ح ١.
- ـ المصدر السابق، باب ٢، ص ٨، ح ٧، و باب ١، ص ٥، ح ١٦.
- ـ المصدر السابق، باب ١، ص ٣، ح ٦.
- ـ المصدر السابق، باب ١، ص ٦، ح ٢٤.