کتاب شریف «ترجمۀ صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللهسرّه، رسالهای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیمالقدر را به ثبوت میرساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بهنحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت میرسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی بهعنوان شرط صحّت، واجب شمرده میشود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادلهای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذیقیمتِ خود به ثبوت میرساند و به این مطلب نیز اشاره میفرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقهای که در اواخر عمر مرقوم داشتهاند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم راندهاند.
مرتب سازی:
ترجمۀ صلاة الجمعة
73الجمعةُ حقٌّ واجبٌ علیٰ کلّ مسلمٍ إلّا أربعةً؛ [عبدٌ مملوک أو امرأةٌ أو صبیٌّ أو مریضٌ.1
«نماز جمعه حقّی واجب بر هر مسلمان است مگر بر چهار دسته؛ [بندۀ مملوک یا زن یا بچّه یا مریض].»]
حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
من تَرک ثلاثَ جُمَعٍ متهاونًا بها، طبَع الله علی قلبه.2
«هرکس سه نماز جمعه را از روی استخفاف و سهل انگاری ترک کند، خداوند بر قلب او مهر میزند.»
حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
من تَرک ثلاثَ جُمَعٍ متعمّدًا من غیر علّةٍ، طبَع اللهُ علیٰ قلبه [بخاتم النّفاق].3
«هر کس سه نماز جمعه را عمداً و بدون هیچ علّتی ترک کند، خداوند قلب او را [با مُهر نفاق] ختم میکند.»
حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
لَینتهیَنّ أقوامٌ عن ودِعهم الجُمُعات أو لَیختمَنّ الله علی قلوبهم ثمّ لَیکونَنَّ من الغافلین.4
«آنان که نماز جمعه را ترک کردهاند؛ یا از عمل خویش دست برداشته و در نماز جمعه حضور مییابند و یا اینکه خداوند بر دلهای آنان مهر زده و در زمرۀ غافلان قرار میگیرند.»
حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
إنّ الله تبارک و تعالیٰ فرَض علیکم الجمعةَ؛ فمن ترکَها فی حیاتی أو بعدَ موتی استخفافًا بها أو جهودًا لها فلا جَمَعَ اللهُ شملَه، و لا بارَکَ له فی أمره. ألا و لا صلاةَ
- و ٢. وسائل الشّیعة، ج ٧، ص ٣٠١؛ مصباح الفقیه، ج ٢، ق ٢، ص٤٤٠.
- وسائل الشّیعة، ج ٧، ص ٣٠٢؛ مصباح الفقیه، ج ٢، ق ٢، ص ٤٤٠.
- وسائل الشّیعة، ج ٧، ص ٣٠٢، با قدری اختلاف؛ مصباح الفقیه، ج ٢، ق ٢، ص٤٤٠.