ترجمۀ صلاة الجمعة

اشکال چهارم: امر به سعی شامل جمیع افراد مکلّفین نمی‌شود

 اشکال چهارم: امر به سعی با فرض وجود ندای مذکور عمومیّت ندارد تا اینکه منادا شامل جمیع افراد مکلّفین بشود؛ چرا‌که اجماع قائم است بر اینکه وجوب نماز جمعه مشروط به شرایط خاصّی مثل عدد و جماعت و... است، و چون در آیۀ شریفه شرایط وجوب ذکر نشده، پس دلالت آن بر وجوبی که متنازعٌ فیه است مُجمل می‌باشد.¹

 ایراد این مطلب اینکه: وجهی برای رفع ید از اطلاق آیه از این جهت وجود ندارد.² نهایتاً هر گاه قیدی ثابت شد ما آن قید را اخذ کرده و با آن اطلاق آیه را مقیّد می‌سازیم؛ کما اینکه مطلب در سایر موارد نیز به همین نحو می‌باشد.³

 و موجب تعجّب است که صاحب جواهر ـ رحمه الله ـ با اینکه مبنایش مخالف این مطلب است به این اشکال تمسّک کرده و آن را پذیرفته است، آنجا که می‌گوید:

«بلکه می‌توان گفت: استدلال به این آیه تمام نیست؛ چرا‌که عبارت اجمال دارد و آنچه که شرطیّت آن مشکوک است شرطیّت دارد؛ چرا‌که نماز جمعه‌ای بدون اقامۀ معصوم یا نائب ایشان محقّق نشده است.»⁴

اشکال پنجم: ممکن است مراد از ندا، ‌اذان صبح باشد

 اشکال پنجم: آنچه که از کتاب مستند حکایت شده و آن اینکه:

«معلوم نیست که مراد از ندا، اذان هنگام زوال یعنی اذان ظهر بوده؛ به دلیل اینکه ممکن است مراد از آن، اذان صبح باشد که آن نیز ندای برای نماز روز جمعه است.»⁵

 پاسخ: بر این مطلب چهار ایراد وارد است: