کتاب شریف «ترجمۀ صلاة الجمعة» اثر نفیس فقهی حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌الله‌سرّه، رساله‌‌ای تخصصی و فقهی است در «وجوب نماز جمعه» که با ادلۀ متقن و شواهد محکم وجوب عینی و تعیینی این نماز عظیم‌القدر را به ثبوت می‌رساند. این کتاب با مقدمۀ مبسوط فرزند مؤلف، مرحوم آیة‌الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌الله‌سرّه پیرامون «اهمیت نماز جمعه در گذر تاریخ» و «شرحی مختصری از اهمیّت آن از دیرباز نزد مرحوم مؤلّف» و «وظایف خطبای جمعه» همراه با تعلیقاتی نفیس، فنّی و فقهی به زیور طبع آراسته گردیده است. در این رساله از نظر مرحوم مؤلف، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه به‌نحو واجب مطلق، بدون هیچ شرطی به ثبوت می‌رسد؛ اگر چه تشکیل حکومت اسلامی به‌عنوان شرط صحّت، واجب شمرده می‌شود. لیکن مرحوم معلّق پا را فراتر نهاده و با ادله‌ای متقن، وجوب عینی و تعیینی نماز جمعه بدون هیچ شرطی؛ نه در وجوب و نه در صحّت را در ضمن تعلیقات ذی‌قیمتِ خود به ثبوت می‌رساند و به این مطلب نیز اشاره می‌فرماید که مرحوم مؤلّف با توجه به تعلیقه‌ای که در اواخر عمر مرقوم داشته‌اند، به نوعی از رأی خویش بر شرطیّت تشکیل حکومت اسلامی برای صحّت نماز جمعه برگشته و بر رجحان نماز جمعه در صورت نبود حکومت اسلامی حکم رانده‌اند.
ترجمۀ صلاة الجمعة
93بسم الله الرّحمن الرّحیم
الف: قرآن کریم
دلیل اوّل: آیه شریفه إذا نودی للصلاة من یوم الجمعة
نماز جمعه واجب مطلق است نه مشروط (ت)
با توجّه به مطالب گذشته بدان ـ همان‌طوری که قبلاً اشاره شد ـ مذهب و رأی منصور در نزد ما همان وجوب تعیینی نماز جمعه تا روز قیامت است؛ و وجوب و انعقاد آن مشروط به اقامۀ امام یا فرد منصوب از قِبَل ایشان نمی‌باشد.1
- نماز جمعه واجب مطلقی است که مشروط به وجود امام یا منصوب از قِبَل ایشان و یا فقیه جامع الشّرایط مبسوط الید در حکومت شرعیّه نبوده؛ لکن بدون اقامۀ امام یا مَن یَحذو حَذوه ـ که امام مقتدا و اسوۀ اوست ـ صحیح نیست.
و مَثَلِ مشروطیّت نماز جمعه به اقامۀ آن توسّط امام، مَثَلِ مشروطیّت نماز ظهر نسبت به طهارت بوده، و همانند مَثَل مشروطیّت حج نسبت به استطاعت نمی باشد؛ لذا بر جمیع مسلمانان نهضت و قیام برای حکومت شرعیّه و ایجاد اقتدار و بسط ید برای حاکم مسلمین واجب بوده تا حاکم اسلام بتواند نسبت به اقامۀ نماز جمعه که یکی از مناصب اوست اقدام نماید.
و اگر حکومت اسلام توسّط مسلمین تشکیل نگردد، اقامۀ نماز جمعه توسّط حاکم اسلام ممکن نبوده و لذا همۀ آنان در ترک نماز جمعه گنهکار می‌باشند.
و اگر کسی غیر از حاکم اسلام متصدّی اقامۀ نماز جمعه شود، نماز مردم صحیح نبوده و حتماً باید مقدّمۀ صحّت و وجود نماز جمعه را فراهم کنند؛ و آن قیام برای تشکیل حکومت اسلامی و شرعی است به‌نحوی‌که حاکم اقتدار برای قضاوت و اجرای حدود و موارد نظیر اینها را داشته باشد؛ فلا تغفل! (منه عفی عنه ١٨/ج١/١٣٩٩)* [جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به معاد شناسی، ج ٣، مجلس ١٦، ص ٦٩ـ ٧١.] [ادامه در صفحه بعد]
- نماز جمعه واجب مطلقی است که مشروط به وجود امام یا منصوب از قِبَل ایشان و یا فقیه جامع الشّرایط مبسوط الید در حکومت شرعیّه نبوده؛ لکن بدون اقامۀ امام یا مَن یَحذو حَذوه ـ که امام مقتدا و اسوۀ اوست ـ صحیح نیست.