
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
21جائی دیگر میفرماید: «ما این كتاب را به بندگان برگزیده و پاك خود به میراث سپردیم.» ما آل محمّد كسانی هستیم كه خداوند ما را برگزیده و سپس كتاب را به ما به ارث داده است، آن كتابی كه در آن علم هر چیز موجود است، فيه تبيان كل شیء»1
امام دارای علوم همه پیامبران است
و از «كافی» با اسناد خود از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام نقل است كه فرمود: يمصون الثمار و يدعون النهر العظيم. قيل: و ما النهر العظيم؟ قال: رسول اللَه صلی اللَه عليه و آله و سلم و العلم الذی اعطاه اللَه. ان اللَه عز و جل جمع لمحمد سنن النبيين من آدم و هلم جرا الی محمد. قيل له: و ما تلك السنن؟ قال: علم النبيين باسره، و ان رسول اللَه صلی اللَه عليه و آله و سلم صير ذلك كله عند امير المؤمنين2
حضرت باقر علیه السّلام فرمودند: «این مردم آب كم غیر متّصل به ماده و چشمه را كه بعضی از اوقات از زمین پیدا میشود و وقت دیگر میخشكد میمكند و لیكن نهر بزرگ و جاری را رها میكنند. بعضی گفتند: مراد از نهر بزرگ چیست؟ حضرت فرمود: مراد، رسول خدا صلی اللَه علیه و آله و سلم است و آن علمی كه خدا به او عنایت نموده است. خداوند عزّوجلّ تمام سنّتهای پیمبران گذشته را از آدم تا خاتم در وجود مبارك محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم جمع كرده است. عرض كردند: آن سنّتها چیست؟ فرمود: علوم تمام پیغمبران، و محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم همه آن علوم را نزد امیر المؤمنین گذارده است.»
و از «بصائر الدّرجات» از علی بن نعمان عین این روایت نقل شده است3 و نیز از «كافی» با سند خود از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام روایت است كه فرمود: كان جميع الانبياء مائة الف نبی و عشرين الف نبی، منهم خمسة أُولواالعزم: نوح و ابراهيم و موسی و عيسی و محمد صلی اللَه عليه و عليهم، و ان علی بن أبیطالب كان هبة اللَه لمحمد و ورث علم الاوصياء و علم من كان قبله. اما ان محمدا ورث علم من كان قبله من الانبياء و المرسلين4.
- «غایة المرام» ص ٣٥١ حدیث چهارم و «بحار الانوار» ج ٦ ص ٢٢٦ از «كافی».
- «بحار الانوار» ج ٦ ص ٢٢٦.
- همان.
- همان.
