امام شناسی ج4

 و فخر رازی در تفسیر آیه مباهله بعد از آنكه می‌گوید كه از آن استفاده می‌شود كه علی نفس رسول خدا بوده است و لازمه‌اش آن است كه چون رسول خدا از جمیع انبیاء افضل و اشرف بوده است علی نیز باید از رسول خدا گذشته از بقیّه انبیاء افضل و اشرف باشد، می‌گوید: و این استدلال به آیه را تایید می‌كند حدیثی كه موافق و مخالف بر آن اتّفاق دارند كه رسول خدا فرمود: من اراد ان يری آدم فی علمه، و نوحا فی طاعته، و ابراهيم فی خلته، و موسی فی هيبته، و عيسی فی صفوته فلينظر الی علی بن أبيطالب.

 «هر كس بخواهد آدم را، در علمش و نوح را در طاعتش، و ابراهیم را در خُلَّتش، و موسی را در هیبتش، و عیسی را در برگزیدگی و خلوصش ببیند باید علی بن أبی‌طالب را ببیند». و سپس گوید: این حدیث دلالت دارد كه تمام كمالاتی كه در آن پیمبران جدا جدا و متفرّق بوده در علی بن أبی‌طالب جمع شده است، و این دلالت دارد بر آنكه علی از تمام پیمبران افضل است. و امّا شیعیان از قدیم الایّام تا این زمان به آیه مباهله استدلال می‌كنند كه علی از همه اصحاب رسول خدا افضل است، چون آیه دلالت دارد كه علی ـ رضی اللَه عنه ـ مثل نفس محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم است مگر در آنچه كه دلیل، تخصیص زده است، و نفس محمّد از جمیع اصحاب افضل بوده است پس واجب است كه علی از همه اصحاب افضل باشد.¹

 و شیخ سلیمان قندوزی حنفی از أبو الحمراء روایت كرده از رسول خدا كه: مَنْ ارَادَ أنْ يَنْظُرَ إلی آدَمَ فی عِلْمِهِ، وَ إلی نُوحٍ فی عَزْمِهِ، وَ إلی إبراهيمَ فی حِلْمِهِ، وَ إلی موسی فی بَطْشِهِ، و إلی عيسی فی زُهدِهِ فَلْيَنظُر إلی عَلِیِّ بن أبی طالبٍ. أخرجه أبو الخير الحاكمی.²

 رسول خدا فرمود: «هر كس بخواهد آدم را علمش، و نوح را در اراده و عزمش، و ابراهیم را در حلم و بردباریش، و موسی را در زد و خورد و گرفتن و دادن و قوّتش، و عیسی را در زهدش ببیند، باید علیّ بن أبی‌طالب را ببیند.»

 و نیز از ابن عبّاس روایت كرده است كه رسول اللَه فرمودند: مَنْ أرَادَ أنْ يَنْظُرَ