
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
34و نیز أبو نعیم با سند خود از سلیمان كه او فرزند محمّد بن كعب بن عُجره است از عمّه خود زینب دختر كعب بن عجره كه زوجه ابو سعید خُدری بوده است از ابو سعید خدری روایت كند: قالَ: شَكَی النّاسُ علِيًّا، فَقامَ رَسُولُ اللَهِ صلَّی اللَه عليهِ وَ آلِهِ وَسلَم خَطِيباً فَقالَ: يَا أيُّهَا النَّاسُ لَا تَشكُوا عَلِيًّا فَوَ اللَهِ إنَّهُ لَاخْشَنُ فِی ذات اللَهِ عَزَّ وَ جَل1.
أبو سعید گوید: «مردم نزد پیغمبر اكرم از علی شكایت كردند، حضرت رسول ایستادند و خطبه خواندند و فرمودند: ای مردم از علی شكایت نكنید، سوگند به خدا كه او در ذات پروردگار عزّ و جلّ بسیار قوی و محكم است، و در ذات خدا مسامحه و مساهله ندارد».
و قندوزی شافعی نیز نظیر این حدیث را از رسول خدا آورده است و سپس گوید: این حدیث را احمد بن حنبل تخریج كرده است2.
و نیز از كعب بن عجره مرفوعاً روایت است كه رسول خدا فرمودند: انَّ عليَّا مَخْشونٌ فی ذاتِ اللَه عَزَّ وَ جَلَّ: «حقّا كه علی در صلابت و استحكام و خشونت در ذات خدا شدید است». و سپس گوید: این حدیث را ابو عمر تخریج كرده است.3
و بر همین اساس بود كه معجزات انبیاء و مرسلین از أمیر المؤمنین سر میزد.
امام فخر رازی در تفسیر آیه شریفه: ﴿أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحابَ الْكَهْفِ وَ الرَّقِيمِ كانُوا مِنْ آياتِنا عَجَباً﴾.4 گوید: وَ لِهَذا قَالَ عَلِیُّ بْنُ أبی طالبٍ ـ كَرَّمَ اللَهُ وَجْهَهُ ـ وَ اللَهِ مَا قَلَعْتُ بابَ خَيْبَرٍ بِقُوَّة جَسَدانِيَّة وَ لَكِن بِقُوَّة رَبَّانِيَّة. وَ ذَلِكَ لانَّ عَلِيًّا ـ كَرَّمَ اللَهُ وَجْهَهُ ـ فی ذَلِكَ الوَقْتِ انْقَطَعَ نَظَرُهُ عَنْ عَالِمَ الاجْسادِ وَ اشْرَقَتِ المَلَائِكَة بِانوارِ عالَمِ الكِبْرِياء فَتَقْوی رُوحُهُ وَ تَشَبَّهَ بِجَواهِرِ الارواحِ المَلَكِيَّة وَ تَلَالَاتْ فِيهِ اضواءُ عالَمِ القُدسِ وَ العَظِمَة فَلَا جَرَمَ حَصَلَ لَهُ مِنَ القُدرَة مَا قَدَرَ بِهَا عَلَی مَا لَمْ يَقْدِرْ عَلَيْهِ غَيْرُهُ.5
می گوید: «بر همین اصل بود كه علیّ بن أبیطالب فرمود: «سوگند به خدا كه من دَر خیبر را به قوّه جسمانی نكندم بلكه به قوّۀ ربّانی از جای برآوردم». و علّت این امر آن است كه علی علیه السّلام در آن وقت نظرش از عالم اجسام و طبع و طبیعت
- «حلیة الاولیاء» ج ١ ص ٦٨.
- «ینابیع المودة» ص ٢١٦.
- همان.
- سوره كهف ١٨ ـ آیه ٩.
- «تفسیر كبیر رازی» ج ٢١ ص ٩١.
