امام شناسی ج4

 ابن شهرآشوب گوید: ابن مردویه در كتاب «مناقب»، و أبو اسحاق ثعلبی در تفسیر خود، و أبو عبد اللَه بن منده در كتاب «معرفة»، و أبو عبد اللَه نطنزی در «خصائص»، و خطیب در «أربعین»، و أبو احمد جرجانی در «تاریخ جرجان» داستان ردّ الشّمس را برای أمیرالمؤمنین ذكر كرده‌اند، و أبو بكر ورّاق كتابی در طرق احادیث ردّ شمس نوشته، و أبو عبد اللَه جعل كتابی در اثبات امكان و جواز ردّ شمس نگاشته، و أبوالقاسم حسكانی مسأله‌ای در تصحیح ردّ شمس و ترغیم نواصب معاند آورده، و أبوالحسن ابن شاذان كتابی در بیان كیفیّت ردّ شمس به أمیرالمؤمنین علیه السّلام نوشته، و أبو بكر شیرازی در كتاب خود حدیث ردّ شمس را مفصّل و مستوفی با اسناد خود از شعبه از قَتاده از حسن بصری از امّ هانی ذكر كرده است، و سپس گفته كه: حسن بصری بعد از این روایت گفته است كه: خداوند تعالی در این باره دو آیه نازل فرموده است: اوّل قوله تعالی: ﴿وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً﴾.¹ یعنی این جانشین آن می‌شود برای كسی كه بخواهد فرض واجب خود را بجای آورد یا آنكه فریضه بجای نیاورده خوابیده باشد یا قصد حمد و شكر پروردگار را داشته باشد. دوّم قوله تعالی: ﴿يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ﴾.² و بعداً گفته است كه شمس برای أمیرالمؤمنین علیه السّلام چندین مرتبه برگشت. یك مرتبه همان دفعه‌ای كه سلمان روایت كرده است، و در روز بساط، و روز خندق، و روز حُنین، و روز خیبر، و روز قرقیساء³، و روز بَراثا، و روز غاضریّه، و روز نهروان، و روز بیعت رضوان، و روز صفّین، و در نجف، و در بنی مازر، و در وادی عقیق، و بعد از احُد.

 و كلینی روایت كرده كه در مسجد فضیخ در مدینه خورشید برای آن حضرت برگشته است! امّا آن مقداری كه معروف است دو مرتبه است: یكی در زمان حیات رسول خدا در كُراع الغَمیم، و دیگر بعد از رحلت آن حضرت در بابِل.

 امّا در زمان حیات، همان مرتبه‌ای است كه امّ سلمه و اسماء بنت عُمَیس و