امام شناسی ج4

امّت به قرآن و حضرت رسول اللَه ایمان آورده است».

 و نیز گوید: ابن جریر و ابن ابی حاتم از مسروق تخریج روایت كرده‌اند كه او گفت: قوله: ﴿وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى‌ مِثْلِهِ‌﴾. قال: و اللَه ما نزلت فی عبد اللَه بن سلام، ما نزلت الا بمكة و انما كان اسلام ابن سلام بالمدينة، و انما كانت خصومة خاصم بها محمد صلی اللَه عليه و آله و سلم‌¹ «مسروق گفته است: سوگند به خدا كه آیه و شهد شاهد درباره عبد اللَه بن سلام نازل نشده است، این آیه در مكه نازل شده و اسلام عبد اللَه بن سلام در مدینه بوده است. و اما قضیه ابن سلام در مدینه در یك مرافعه‌ای بوده است كه در آن رسول خدا دخالت كرده‌اند».

 باری نزول این آیه در شان عبد اللَه بن سلام به قدری بعید است كه بعضی برای تصحیح این مطلب ناچار شده‌اند بگویند كه آیه در مكه نازل شده و عبد اللَه بن سلام در مدینه بوده است. سیوطی گوید: حسن بن مسلم تخریج روایت كرده كه: نزلت هذه الآية بمكة و عبد اللَه بن سلام بالمدينة² «این آیه در مكه آمده و عبد اللَه در مدینه بوده است».

 و نیز گوید: ابن سعد و ابن عساكر از حسن بصری تخریج حدیث كرده‌اند كه: نَزَلَت حم وَ عَبدُ اللَه بالمدينة مسلم‌³ «سوره احقاف در وقتی كه در مكّه نازل شد عبد اللَه بن سلام در مدینه مسلمان بوده است». و این دو روایت نیز صحیح نیست زیرا كه گفتیم: در وقت نزول سوره احقاف عبد اللَه بن سلام مسلمان نبوده است. و همان‌طور كه در تفسیر آیه‌ ﴿وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ‌﴾ گفتیم، فقط خود عبد اللَه بن سلام و فرزندش و نوه‌اش این نسبت را به خود می‌دهند و كس دیگر به آنها نسبت نداده است.

 ولی در آیه‌ ﴿وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ‌﴾ چون شأن نزولش درباره امیرالمؤمنین علیه السّلام است علمای شیعه ـ رضوان اللَه علیهم ـ در اثبات آنكه این آیه درباره عبد اللَه بن سلام نیست پافشاری نموده و اثبات كرده‌اند؛ و امّا در آیه و شهد شاهد چون شأن نزولش راجع به آن حضرت نیست لذا اهمیتّی نداده و با فحص كمتری از مطلب عبور كرده، و طبق گفته بعضی از اهل تسنّن آنها هم گفته‌اند راجع‌