امام شناسی ج4

مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى﴾؛ ﴿رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَهَ عَلَيْهِ‌؛ قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‌﴾.

 و نیز رسول خدا به او فرموده است: آیا راضی نیستی كه نسبت تو به من نسبت هارون به موسی باشد؟ صلح با تو صلح با من و جنگ با تو جنگ با من است، و تو برادر من هستی، و صاحب اختیار من بر امّت من در دنیا و آخرت هستی. ای ابو الحسن كسی كه تو را دوست داشته باشد مرا دوست داشته و كسی كه تو را دشمن دارد مرا دشمن داشته است، و كسی كه تو را دوست دارد خدا او را وارد بهشت كند، و كسی كه تو را دشمن دارد خدا او را وارد در آتش كند. ای معاویه نامه‌ای كه تو فرستادی و پاسخش این است نمی‌تواند كسی را كه عقل یا دین داشته باشد بفریبد، و السّلام‌¹».

 باید دانست كه این كاغذ عمرو عاص از روی اخلاص و محبّت به مقام امیرالمؤمنین علیه السّلام نبوده است گرچه این فضائل را او درباره علی بن أبی‌طالب قبول داشته و معترف بوده است لیكن به جهت انكار و ردّ بر معاویه كه می‌خواسته است او را بفریبد این نامه را نوشته است. و بالأخره معاویه او را دعوت كرد و وعده حكومت مصر را به او داد، و هر چند فرزندش عبد اللَه و غلامش وردان او را نصیحت كردند مؤثّر واقع نشد و بالأخره بعد از ردّ و بدلهائی كه بین او و معاویه در گرفتن حكومت مطلق مصر بدون قید و شرط واقع شد نامه حكومت مصر را از معاویه به شرط جنگ با علی بن أبی‌طالب و پیروزی بر آن حضرت گرفت.² و در جنگ صفّین مقام صدارت و وزارت معاویه را در آن لشگر داشت.

شرح حال عمرو عاص و دشمنی وی با رسول خدا

 ابن ابی الحدید در ضمن شرح خطبه هشتاد و سوّم از «نهج البلاغه» مفصّلًا حالات عمرو عاص را شرح می‌دهد.³ و ما بسیار مختصر و اجمالی از آن‌را بیان می‌كنیم. گوید: پدر او عاص بن وائل‌ احد المستهزئين برسول اللَه و المكاشفين له بالعداوة «یكی از مسخره‌كنندگان رسول خدا و دشمنان ظاهر و اذیّت كنندگان علنی‌