امام شناسی ج4

 شب به پایان رسید. صبحگاهان با غلام خود وَردان كه بسیار با هوش و زیرك بود خواست مشورت كند ولی هنوز زبان نگشوده بود كه وَردان گفت: اگر می‌خواهی از نیّت و عزمی كه داری تو را خبر كنم؟ عمرو عاص گفت: بگو. وَردان گفت: دنیا و آخرت در دل تو مشغول جنگ و نزاع هستند، تو با خود می‌گوئی: با علیّ بن أبی‌طالب آخرت است ولی دنیا نیست، امّا در آخرت عوض از دنیا هست؛ و با معاویه دنیا هست ولی آخرت نیست، امّا در دنیا عوض و بدل از آخرت نیست؛ و تو متوقّفی! گاهی به سوی دنیا دلت میل می‌كند و گاهی به سوی آخرت. عمرو عاص گفت: خدا ترا بكشد چه خوب از دل من با خبری! حالا ای وَردان بگو نظر تو چیست؟ وردان گفت: من صلاح تو را در آن می‌بینم كه در خانه خود بنشینی، اگر اهل دین غلبه كردند تو در كنار آنها بهره خود را خواهی برد، و اگر اهل دنیا پیروز شدند از تو بی نیاز نخواهند بود.¹ ولی عمرو عاص آماده حركت شد و با خود می‌گفت:

 می‌گوید: «خدا بكشد وَردان را و تعریفی را كه او از رویّه من نمود، چه خوب از سرّ من آگاهی یافت، و از درون من مطّلع شد.

 وقتی كه دنیا خودش را به من نشان داد من نیز از روی حرص و آزی كه در نفس داشتم خود را به او نشان دادم، و در طبعهای بشر این مكر و فریب جلوه دادنِ خلاف واقع، موجود است.

 برخی از نفوس عفّت می‌ورزند و برخی دیگر مغلوب حرص و آز می‌شوند، و