امام شناسی ج4

 و نیز ابن بابویه با سند متّصل خود از جابر بن یزید جعفی از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام روایت می‌كند البّته به استثنای لفظ ولد فاطمة علیها السلام و لیكن در ذیلش دارد: ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها﴾ يعنی المقتصد و السابق‌¹. «افرادی كه در بهشت عدن از این سه دسته وارد می‌شوند دسته دوم و سوم یعنی عارف به امام و خود امام خواهد بود».

 و طبرسی از عبد العزیز از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است كه آن ـ حضرت فرمود: الظالم من لا يعرف حق الامام، و المقتصد منا العارف بحق الامام، و السابق بالخيرات الامام، و هؤلاء كلهم مغفور لهم‌².

 حضرت صادق نیز آیه را مانند حضرت باقر تفسیر كردند و در ذیل فرمودند: «و این سه دسته همه مورد عفو و مغفرت خدا واقع خواهند شد».

 و ابن بابویه با سند متصل خود از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است كه: انه سئل عن قول اللَه عز و جل:

 ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَهِ﴾. فقال: الظالم يحوم حرم نفسه، و المقتصد يحوم حوم قلبه، و السابق يحوم حوم ربه عز و جل‌³.

 حضرت صادق در تفسیر این سه دسته از برگزیدگان می‌فرماید: «مراد از ظالم به نفس كسی است كه دائماًّ دور حَرم نَفس خود می‌گردد (یعنی فكر نفس خود و منافع و لذّات نفسانیّه است)، و مراد از مقتصد و میانه‌رو كسی است كه دور قلب خود دور می‌زند (یعنی مراقب دل خود بوده معصیتی نكند و طاعتی از او فوت نشود و زنگ و زنگاری بر دل او ننشیند و قلب خود را پیوسته به نور طاعت پاكیزه نگاه دارد)، و مراد از سابقون بالخیرات كسی است كه دائماًّ دور پروردگار خود دور زند و طواف آن كعبه‌