
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
18انت و امی فمن الظالم لنفسه منكم؟ قال: من استوت حسناته و سيئاته من اهل البيت فهو الظالم لنفسه. فقلت: من المقتصد منكم؟ قال: العابد لله فی الحالين حتی يأتيه اليقين. قلت: فمن السابق بالخيرات؟ قال: من دعا و اللَه الی سبيل ربه و امر بالمعروف و نهی عن المنكر و لم يكن للمضلين عضدا و لا للخائنين خصيما، و لم يرض بحكم الفاسقين الا من خاف علی نفسه و دينه و لم يجد أعوانا1.
ابو حمزه ثمالی گوید: «من نزد حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام در مسجد الحرام نشسته بودم كه دو نفر از اهل بصره آمدند و عرض كردند: ای فرزند رسول خدا اجازه میدهی مسئلهای را از تو بپرسیم؟ حضرت فرمود: هر چه میخواهید بپرسید. گفتند: از معنی و تفسیر این آیه مباركه میپرسیم كه مراد و منظور از وارثین چیست، و برگزیدگان بندگان خدا كیانند؟ حضرت فرمود: این آیات درباره ما اهل بیت نازل شده است. ابو حمزه گوید: من عرض كردم: پدرم و مادرم فدایت باد ستم كننده به نفس خود در شما اهل بیت كیست؟ حضرت فرمود: آن كسی از خاندان رسول خدا كه حسنات و سیّئات او برابر باشد آن ظالم به نفس خود خواهد بود. عرض كردم: میانهرو و عادل از شما اهل بیت كیست؟ فرمود: آنكه عبادت خدا را در دو حال (گرفتاری و گشایش، تنگی و فراخی) به جای بیاورد تا زمانی كه مرگ، او را دریابد. عرض كردم: پس سبقت گیرنده به خیرات و اعمال ستوده كیست؟ فرمود: سوگند به خدا كسی كه فقط مردم را دعوت به خدا كند و امر به معروف و نهی از منكر بنماید و بازوی قدرت گمرهان و كمك گمراه كنندگان مردم نباشد، و با خیانتپیشگان دوستی ننموده و به عداوت دوستان خدا قیام نكند، و به حكم فاسقان و رأی و قانون آنها راضی نباشد مگر آنكه بر جان و دین خود بترسد و یار و معینی نداشته باشد
.امام وارث همه علوم قرآن است
و صاحب كتاب «ثاقب المناقب» از ابو هاشم جعفری حدیث كند كه او گوید: من در نزد حضرت ابی محمّد امام حسن عسكری علیه السّلام بودم و از آن حضرت راجع به این آیه سؤال كردم:
﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَهِ﴾. قال عليه السّلام: كلهم من آل
- «غایة المرام» ص ٣٥٢ حدیث نهم، و «بحار الانوار» ج ٧ ص ٤٤ از «معانی الاخبار».
