
مطلع انوار ج5
فلسفه و عرفان، هیئت و نجوم، ادبیات
جلد پنجم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و مقالات مؤلّف در موضوعِ «فلسفه و عرفان»، «هیئت و نجوم» و «ادبیات» میباشد که با بیان برخی حقایق بدیع و کشفِ مباحث دقیق خصوصاً مباحث فلسفی و عرفانی، چراغی راهگشا برای اهل علم و فضل، و متخصصینِ علوم نامبرده خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • مباحث فلسفی و عرفانی شاملِ:«رساله حکماء اسلام»؛ تحقیقی مختصر در دفاع از حکمت و فلسفه و ذکر علماء و فقهایِ مایل به فلسفه؛ همچنین «رسالهای در حقیقت فناء فی الله» که مزیّن به تعلیقات نفیسِ مرحوم معلّق بوده و از شاهکارهای مباحث فلسفی این دو بزرگوار است؛ و دیگر مباحث متنوعِ فلسفی و عرفانی. • مباحث هئیت و نجوم و علوم غریبه؛ مشتمل بر یادداشتهایی در تاریخ علمِ هئیت و نجوم و برخی جزئیات آن. • مباحث ادبیات عرب؛ مشتمل بر نکاتی در امور ادبی؛ صرف، نحو، لغت و بلاغت، و ذکر برخی ضربالمثلها و اغلاط مشهوره.
مطلع انوار ج5
46و یرید ب ”الصالحین“ أولئک الّذین یُطیلون سِبالَهم، و یُوَسِّعون سِربالَهم، و یُطأطِئون رﺅوسَهم، و یَخفُتون من أصواتهم، و یَغدون و یروحون إلی المساجد بأَشباحِهم و هم أبعدُ النّاس عنها بأَرواحهم، یُحرِّکون بالذّکر شفاهَهم و یلحقون بها فی الحرکة سُبَحَهم1 ... ولکنّهم کما قال أمیرُالمؤمنین علیّ بن أبیطالب:
”جعلوا الدّینَ مِن أقفال البصیرة و مغالیقِ العقل، فهم أَغرارٌ2 مرحومون. یُسیئون و یَحسبون أنّهم یُحسنون ... فهولاء قد یُخیَّل لهم الظّلمُ عدلًا، و الغَدَرُ فضلًا. فیَرون أَنّ نسبةَ ما یظنّون إلی أَصحاب النّبی ممّا یزید فی فضلهم، و یُعِلی فی النّفوس منزلتَهم؛ فیصحّ فیهم ما قیل: عدّوٌ عاقلٌ خیرٌ مِن محبٍّ جاهلٍ.“3 ـ ا ه ببعض اختصار.4
- ـ [امام شناسی، ج ١٨، ص ٢٩٠، تعلیقه ٢:
«چقدر خوب و لطیف شاعر درباره ایشان سروده است:
زاهد چه بلائی تو که صد دانه تسبیح ** از دست تو سوراخ به سوراخ گریزد
خلق از پی تو زار دویدن عجبی نیست ** یک برّه ندیدم که ز سلاّخ گریزد» - ـ همان مصدر، تعلیقه ٣: «الغِرّ: جوانی که تجربه و خبرویّت ندارد. و مؤنّث آن را غِرّ و غِرَّة گویند و جمع آن أغْرار میباشد.» (محقّق)]
- ـ تاریخ الاسناد للامام، ج ٢، ص ٣٤٧ الی ٣٤٩.
- ـ [ترجمه این متن در امام شناسی، ج ١٨، ص ٢٩٠:
چنین آمده است: «و از جمله دروغ سازان حدیث، گروهی میباشند که میپندارند زیادتی در اخبار و إکثار در گفتار، شأن دین را بالا میبرد؛ بنابراین تا حدّی که دلشان خواسته است شروع کردهاند به بافتهها و هذیانها، و منظورشان از این روایاتِ پرداخته به دروغ، أجر و ثواب بوده است در حالیکه به آنان نخواهد رسید مگر وزر و عقاب.
ایشانند آنان که مسلم در صحیحش گفته است: ”ما رَأیتُ الصّالِحِینَ فی شَیءٍ أکذَبَ مِنهُم فی الحَدِیثِ.“ و مراد و منظورش از صالحین آن کسانی میباشند که سبیلهایشان را دراز میکنند، و
- ـ [امام شناسی، ج ١٨، ص ٢٩٠، تعلیقه ٢:
