مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامه‌ها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
111به آن شیخ گفتم: که برای تو این خبر را نقل کرده است؟
گفت: ”هیچ کس برای من نقل ننموده است، ولیکن دیدم چون مردم از قرآن اعراض کرده‌اند این حدیث را وضع کردم تا آنان دل‌های خود را به قرآن برگردانند.“
و شهید ثانی در شرح درایه خود فرموده است که: ”این حکایت را جماعتی از علماء (یعنی اهل سنّت) نقل کرده‌اند.“»1
[کلام أمیرالمؤمنین علیه السّلام در ضرورت نقل حدیث از ثقه]
و در صفحه ١٣٧ گفته است:
«حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام ضمن وصایا به حضرت امام حسن علیه السّلام (که وصیّتی طولانی است و بیشتر آن را سیّد رضی در نهج البلاغه آورده، و تمام آن را سیّد علی بن موسی بن طاووس در کشف المحجة از وسائل ثقة الاسلام کلینی نقل کرده است، و او با سند خود از حضرت باقر علیه السّلام آورده) فرموده‌اند: ”و لا تُحدِّثْ إلّا عن ثقةٍ فتکونَ کذّابًا و الکِذبُ ذُلّ.“»
و در صفحه ١٤٠ از کافی از أمیرالمؤمنین علیه السّلام روایت کرده است: «إذا حَدَّثتم بِحَدیثٍ فأَسنِدوه إلی الّذی حَدَّثَکُم فإن کان حَقًّا فلَکُم و إن کان کَذِبًا فعلیه.»
[دو مثال برای خلاف واقع بودن برخی اخبار]
و از صفحه ١٤٢ تا ١٦٢ دو مثال برای خلاف واقع بودن بعضی از اخبار شاهد آورده است.
آیا بدن أمیر مؤمنان در جنگ‌ها حدید را مسّ کرده است؟
«مثال اوّل: اوّل خبری که شیخ مفید در ارشاد در ذکر سیاق معجزات حضرت
- ـ جنگ ٧، ص ٦٣.