
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
113و سپس پانزده حدیث از کتب معتبره و اساتید فنّ روایت کرده که آن حضرت در غزوات ـ بالأخصّ غزوه اُحُد و احزاب ـ زخمها دیدهاند؛ و سپس فرموده:
«خبر ارشاد را باید تأویل کرد که: مراد زخم و جراحتی است که منافی قوّت قلب و شجاعت باشد؛ مثل جراحت بر پُشت که علامت فرار کردن است، یا جراحتی که موجب نقصان اعضا گردد و صاحب آن به اسمی خاصّ معروف شود مثل:
أعلَم: آنکه لب بالایش شکافته شود؛
و أثرَم: آنکه دندانش شکسته شود؛
أقصَم: آنکه دندان پیش رویش بشکند؛
أشتَر: آنکه پلک زیرین چشمش منقلب شود؛
أخرَم: آنکه دیوار بینیاش بریده شده باشد؛
أعوَر: آنکه یک چشمش کور شود؛
أعمیٰ: آنکه هر دو چشمش کور شود؛ و امثال اینها.
و امّا شاذان بن جبرئیل گرچه مرد موثّق و از أجلّه علمای اعلام است، لیکن ظاهراً این کتاب را در اوائل سنّ نوشته و لهذا مبنیّ بر إتقان و إحکام نیست، و اخبار غریبه مفرده در آن بسیار یافت میشود، و اساتید فنّ را به آن اعتنایی نیست. و علاوه در متن خبر عیب بزرگی است که ولادت أمیرالمؤمنین را برخلاف اجماع ـ بلکه ضرورت مذهب شیعه ـ در منزل حضرت ابوطالب ذکر کرده است، و بر احدی مخفی نیست که در کعبه مکرّمه بوده است.»
[مرور اهل بیت امام حسین علیه السّلام به کربلا در بازگشت از شام]
«مثال دوّم: سید بن طاووس در لهوف فرموده:
”و لمّا رَجَع نساءُ الحسین علیه السّلام و عیالُه مِن الشّام و بَلَغوا العراقَ، قالوا
