مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامه‌ها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
128معکم؟“ قلنا: أردَت أن تُشَیِّعَنا و تُکرِمَنا؟ قال: ”إنّ مع ذلک لَحاجةً خرجتُ لها. إنّکم لتأتون بَلدَة‌ً لِأهلها دَوِیٌّ کدَویّ النّحل؛ فلا تَصُدّوهم بالأحادیث عن رسول الله و أنا شریکُکم!“ قال قرظَةُ: فما حدّثتُ بعدَه حدیثًا عن رسول الله.
و فی روایة أُخری: ”إنّکم تأتون أهلَ قریةٍ لها دَویٌّ بالقرآن کدَویّ النّحل؛ فلا تَصُدّوهم بالأحادیث لتَشغَلوهم. جَوِّدوا القرآنَ، و أقِلّوا الرّوایة عن رسول الله و أنا شریکُکم!“ فلمّا قَدِمَ قرظةُ قالوا: حَدِّثْنا! فقال: نَهانا عمر.1»
[الصحابة و روایةُ الحدیث]
صفحه ٥٦: «و قال ابن‌قُتَیبة فی تأویل مختلِفِ الحدیث:2
”و کان کثیرٌ من جُلَّة الصّحابة و أهلِ الخاصّة برسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم ـ کأبی‌بکر و الزّبیر و أبی‌عُبیدة و العبّاس بن عبدالمطلّب ـ یُقِلّون الرّوایةَ عنه؛ بل کان بعضُهم لایکادُ یَروی شیئًا کسعید بن زید بن عمرو بن نُفَیل و هو أحد العشرة المشهودِ لهم بالجنّة، کما یَروون.“»
در روایت: «مَن کَذَبَ علَیَّ فلیَتَبوَّءْ مَقعَدَه من النّارِ» لفظ «متعمّدًا» وارد نیست
صفحه ٦٠: «روی البخاریّ عن رِبعیِّ بن خِراش قال: سمعت علیًّا یقول: ”قال النبیّ: لا تَکذِبوا عَلیَّ! فإنّ مَن کَذَبَ علیَّ فلیَلِج النّارَ.“ و قال الحافظ بن حجر فی
- ـ هذه الزیادةُ من تذکرة الحفّاظ للذهبیّ. و صحّحه الحاکم فی المستدرک، ج ١، ص ١٠٢. (الأضواء)
- ـ قال ابن‌تیمیّة عن ابن‌قُتیبة: «إنّه کان لأهل السنّة مثلَ الجاحِظ للمتعزلة؛ لأنّه خطیبُ السّنة کما أنّ الجاحظ خطیب المعتزلة.» و هذا الکلام فی ص ١٢١ من تفسیر سورة الإخلاص. (الأضواء)