
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
132و قد احتجَّ مَن مَنَعَ الرّوایةَ بالمعنیٰ بالنَّص و المعقول. أمّا النَّصُ فقولُه علیه السّلام: ”رَحِمَ اللهُ امْرَءًا سَمِعَ مَقالتی فَوَعاها ثُمّ أدّاها کما سَمِعَها؛ فرُبّ مُبَلَّغٍ أوعیٰ مِن سامِعٍ.“ قالوا: و أداؤه کما سمع هو أداءُ اللّفظ المسموع؛ و نقلُ الفقیهِ إلی مَن هو أفقهُ منه، معناه ـ و الله أعلم ـ : أنّ الأفطَنَ ربما فَطِن بفضل فقهِهِ من فوائد اللّفظ بما لم یفطُن له الرّاویُّ، لأنّه ربما کان دونَه فی الفقه.»
[اختلاف در الفاظ تشهّد و وجوب صلوات در نماز]
صفحه ٨٥: «و مما یَلفِتُ النّظرَ کذلک، أنّ هذه التّشهُّداتِ1 علی تباینِ ألفاظها و تعدّدِ صیَغِها و کثرة رواتها، قد خَلَت کلُّها من الصّلاة علی النّبیّ؛ فکأنّ الصّحابةَ کانوا ـ کما قال إبراهیم النخعیّ ـ یکتَفون بالتّشهد و السّلام علیک أیّها النبیّ و رحمة الله.
و لقد اختلفت الأئمّةُ فی وجوب الصّلاة علی النبیّ فی الصّلاة المفروضة، فأبوحنیفه و أصحابُه لایوجِبونها فیها و أمّا الشافعیُّ فقد جعلها شرطًا.»
صفحه ٨٦: «أمّا حدیث ”لاصلاةَ لمن لم یُصَلِّ علیّ“ فقد ضعَّفه أهلُ الحدیث. و حدیثُ ابنمسعود ”مَن صلّی صَلاةً لم یُصَلِّ فیها عَلَیَّ و عَلیٰ أهلِ بیتی لم تُقبَل منه“، فقد قال الدّارَقُطنی: إنّه مِن قول أبیجعفر محَمَّد الباقر بن علیّ بن الحُسین. و نصُّ قوله: ”لو صَلَّیتُ صلاةً لم أُصَلِّ فیها علی النبیّ صلی الله علیه (و آله) و سلّم و لا علیٰ أهل بیته لرأیتُ أنّها لاتَتِمُّ.“2»
- ـ أی: التشهدات التسعة: تشهد ابنمسعود، تشهد ابنعباس، تشهد عمر بن الخطاب، تشهد أبیسعید الخدری، تشهد جابر، تشهد عائشه، تشهد أبیموسی اشعری تشهد سمرة بن جندب. (محقّق)
- ـ الشفاء، ج ٢، ص ٥٥. (الأضواء)
