
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
144[تمایل متوکّل عبّاسی به اهل سنت و امرِ وی به گسترش احادیث صفات و رؤیت]
صفحه ١٣٦: [و بمناسبة الکلام عن دولة بنیالعباس تذکر، ما رواه السیوطی فی کتابه تاریخ الخلفاء عن المتوکل:
قال: أظهر المیل إلی السنة و نصر أهلها و استقدم المحدثین إلی سامراء و أجزل عطایاهم و أکرمهم و أمرهم بأن یحدّثوا بأحادیث الصفات و الرؤیة؛ و توفّر دعاء الخلق للمتوکل و بالغوا فی الثناء علیه و التعظیم له] «”... حتّی قال قائلهم: الخلفاءُ ثلاثةٌ: أبوبکر الصّدیقُ فی قتل أهل الرِدَّة، و عمرُ بن عبدالعزیز فی ردّ المظالم، و المتوکّلُ فی إحیاء السنّة و إماتة التَّجَهُّم.“1»
وَضّاعون حدیث، اصل وضع حدیثشان را نیز به رسول خدا منتسب مینمودند، و روایتی در این موضوع نیز جعل شده است
صفحه ١٣٧: «لم یَشَأ وُضّاعُ الحدیث أن یَدَعوا عملَهم بغیر أن یُسنِدوه بأدّلةٍ تَسوغُ ما یَضَعون. فقد أخرج الطّحاوی فی المشکل عن أبیهریرة مرفوعًا:
”إذا حُدِّثتم عنّی حدیثًا تَعرِفونه و لا تُنکِرونه فصَدِّقوا به، قلتُه أم لم أقُله! فإنّی أقول ما یُعرَف و لایُنکَر؛ و إذا حُدِّثتم عنّی حدیثًا تُنکِرونه و لاتَعرِفونه فکذِّبوا به! فإنیّ لا أقول ما یُنکَر و لایُعرَف.“»
[کان سیف بن عمر التمیمی اشهر مَن روی عنهم الطبری فی التاریخ]
صفحه ١٣٩ پاورقی ١: «و سیف بن عمر هذا کان کذّابًا، و کان أشهرُ مَن
- ـ تاریخ الخلفاء للسیوطی، ص ٣٠١. (محقّق)
